|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmasına rağmen, bazı gıda alımlarının istisna kapsamında ihalesiz gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. Kanunun “İstisnalar” başlıklı 3. maddesinin (a) bendine göre, tarım ve hayvancılıkla ilgili ürün alımları, belirli koşullar altında doğrudan üreticilerden temin edilebilir. Ancak, bu alımların amacı, işlemek, değerlendirmek veya satmak olmalıdır. Kamu İdaresi’nin kooperatif marketten yaptığı gıda alımları, bu şartları karşılamamakta ve kreşler, yaşlı bakım merkezleri gibi yerlerde kullanılmak üzere yapılmaktadır.
Denetim raporunda, 2024 yılı içinde toplam 4.588.135,52 TL tutarında gıda maddesi alımının, ihale yapılmaksızın gerçekleştirildiği ve piyasa fiyat araştırması yapılmadan belirlenen fiyatlarla alım yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin olarak, istisna kapsamında yapılan alımlarda gerekli özenin gösterileceğini belirtmiştir. Ancak, bu tür gıda alımlarının 4734 sayılı Kanun çerçevesinde ihale yoluyla gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İhale Kapsamında Yapılması Gereken Mal Alımlarının İstisna Kapsamında Temin Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olmasına rağmen yıl içerisindeki muhtelif gıda alımlarının istisna kapsamında değerlendirilerek ihalesiz yapıldığı görülmüştür.
Kanunun “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendinde kanun kapsamına giren kuruluşlarca, kuruluş amacı veya mevzuatı gereği işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere doğrudan üreticilerden veya ortaklarından yapılan tarım veya hayvancılıkla ilgili ürün alımlarının kanun kapsamına tabi olmadığı hüküm altına alınmış olup, ihalesiz olarak satın alınmasına olanak tanınmıştır.
Bu hükümde açıkça belirtildiği üzere, kuruluşça yapılan tarım veya hayvancılıkla ilgili ürün alımlarının kuruluş amacı veya mevzuatı gereği işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere olmalıdır. Kamu İdaresince istisna kapsamında değerlendirilerek kooperatif marketten kreşlerde, yaşlı bakım merkezinde, kafelerde ve büfelerde kullanılmak üzere gıda maddesi alımı yapıldığı görülmüştür. Kamu İdaresince kooperatif marketten gıda maddesi alımlarının 4734 sayılı Kanun’un 3/a maddesi hükmü çerçevesinde değerlendirilemeyeceği açıktır. Zira yapılan bu alımların amacı işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere olmayıp kreşlerde, yaşlı bakım merkezinde, kafelerde ve büfelerde kullanmaktır.
Kamu İdaresi tarafından 2024 yılı içerisinde; 4.588.135,52 TL’lik gıda maddesi alımlarının yukarıda yer verilen hüküm kapsamında değerlendirilmek suretiyle ihale yapılmaksızın alındığı ve bu alımlarda piyasa fiyat araştırmasının yapılmadığı, İdarenin seçtiği bir satıcıdan, satıcının takdir ettiği değerden alım yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup istisna kapsamında yapılan alımlar hakkında gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından söz konusu gıda alımlarının 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yapılarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.