|
ÖZET: İhale komisyonunun mevzuata uygun olarak toplanmadığına dair tespitler, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yer almaktadır. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 13. maddesi gereği, ihale komisyonunun gerekli üye tam sayısıyla toplanmadığı belirlenmiştir. Bu kanun, ita amirlerinin, ilgili idarenin memurlarından birinin başkanlığında en az bir uzman ve bir maliye memurunun katılımıyla komisyonlar oluşturmasını öngörmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 33. ve 35. maddeleri de encümenin oluşumu ve toplantı usullerine dair düzenlemeler içermektedir.
Yapılan incelemelerde, 29.05.2024 tarihli encümen kararına dayanarak 11 taşınmazın ihale edildiği, bunlardan altısının satışına karar verildiği, diğer beşinin ise istekli çıkmaması nedeniyle iptal edildiği görülmüştür. İhale komisyonu, mali hizmetler müdürü olmadan dört kişi ile toplanmış ve ihaleleri sonuçlandırmıştır. Ayrıca, bir taşınmazın ihalesine mali hizmetler müdür vekilinin katılmasıyla tek istekli olarak kazanılmış; ancak daha sonra iptal edilmiştir. Sonuç olarak, 2886 sayılı Kanun’un 14. maddesi gereği ihale komisyonunun eksiksiz toplanması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, ihale komisyonunun mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde toplanması için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Bu durum, ihale süreçlerinin şeffaflığı ve hukuka uygunluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: “İhale Komisyonun Mevzuata Uygun Olarak Toplanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İhale komisyonunun mevzuatın öngördüğü şekilde üye tamsayısıyla toplanmadığı tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 13’üncü maddesinde ita amirlerinin, ilgili idarenin memurlarından birinin başkanlığında idareden, yapım işlerinde işin ehli veya uzmanı olmak şartıyla, en az bir kişi ve maliye memurunun katılmasıyla kurulacak komisyonları görevlendireceği, maddenin devamında il özel idarelerine ait ihalelerin, il daimi encümenince, belediyelere ait ihalelerin ise belediye encümenince Kanun hükümlerine göre yürütüleceği ifade edilmiştir. Kanunun 14’üncü maddesinde de ihale komisyonlarının eksiksiz olarak toplanacağı hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 33’üncü maddesinde il belediyeleri ve nüfusu 100.000 üzerinde olan belediyeler dışındaki belediyelerin encümen teşkili hakkında düzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre; encümen belediye meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği iki üye, malî hizmetler birim amiri ve belediye başkanının birim amirleri arasından bir yıl için seçeceği bir üye olmak üzere beş kişiden oluşur. Devam eden 35’inci maddede ise encümen toplantısı ve karar nisabı düzenlenmiş olup; encümenin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanacağı, katılanların salt çoğunluğuyla karar vereceği ve encümenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca ihale komisyonu olarak yapacağı toplantılarda da bu kuralın geçerli olacağı hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede 29.05.2024 tarih ve 22 numaralı Encümen Kararına istinaden 11 adet taşınmazın ihale edildiği, bu taşınmazlardan altısının satışına karar verildiği, kalan beş adet taşınmaza istekli çıkmaması nedeniyle bu ihalelerin iptal edildiği ve ihale komisyonu olarak görev yapan encümenin mali hizmetler müdürü olmadan dört kişinin katılımıyla toplanıp ihaleleri sonuçlandırdığı görülmüştür.
Söz konusu ihalede satışına karar verilen taşınmazlardan birinin ihalesine mali hizmetler müdür vekili de katılıp, tek istekli olarak ihaleyi kazanmış; ancak 05.07.2024 tarih ve 28 sayılı Encümen Kararına istinaden söz konusu taşınmazın 3194 sayılı İmar Kanununun 17’inci maddesi kapsamında bitişik parsel olması nedeniyle doğrudan satılması gerektiğinden bahisle ihalenin iptaline karar verilmiştir.
Her ne kadar 5393 sayılı Kanunun 35’inci maddesinde encümenin salt çoğunluk ile toplanıp, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar vereceğine dair düzenleme mevcutsa da, 2886 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinde ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli olanlar ihaleye katılmaları yasaklanmıştır. Dolayısıyla ihale komisyonunda görevli olan birinin ihaleye katılmaması gerekirdi.
Diğer taraftan 5393 sayılı Kanunun 35’inci maddesinde encümenin salt çoğunluk ile toplanıp, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar vereceğine dair düzenleme dikkate alındığında ihale komisyonu olan encümenin üç kişi ile toplanıp iki kişi ile karar alabilmesi mümkün görünmektedir. Ancak, 2886 sayılı Kanunun 14’üncü maddesinde ihale komisyonunun eksiksiz toplanması hükme bağlanmıştır. Genel Kanun ile özel kanun farklı hükümler ihtiva ettiğinde özel kanun hükmünün uygulanması gerektiğinden hareketle 2886 sayılı Kanunun 14’üncü maddesinin öncelikle uygulanması ve ihale komisyonunun eksiksiz toplanması gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi cevabında ihale komisyonun toplanmasında mevzuat hükümlerinin büyük bir hassasiyetle uygulanacağını ve ihale komisyonunun üye tamsayısı ile toplanması için gerekli önlemler alınacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, 2886 sayılı Kanun uyarınca gerçekleştirilen ihalelerde ihale komisyonu olan encümenin eksiksiz toplanması gerektiği değerlendirilmektedir.