ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu incelerken, ihale sözleşmesinin usulüne uygun olarak imzalanmadığı iddialarını dikkate almadığı için hukuka aykırı bir karar vermiştir. İlgili mahkeme, ihale sürecindeki hukuka aykırılıkları göz önünde bulundurarak, sözleşmenin imzalanmasından sonra yapılan itirazen şikayet başvurusunun incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu bağlamda, sözleşmenin imzalanmasının ardından başvurunun reddedilmesi, Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesi uyarınca mümkün değildir.

Kurul, mahkeme kararının gereklerini yerine getirmemiş ve başvuru sahibinin iddialarını esastan incelememiştir. Bu durum, Kamu İhale Kurulu’nun kararının iptaline yol açmıştır. İlgili mahkeme, yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasının ardından, Kamu İhale Kurulu’nun, ihale sözleşmesinin usulüne uygun imzalanmadığına dair iddiaları dikkate alarak düzeltici işlem belirlemesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu karar, ihale süreçlerinin hukuka uygunluğunu sağlamak adına önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Karar no 2013/MK-156
Karar tarihi 29.05.2013
Toplantı No 2013/039
Gündem No 42
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 05.09.2012 tarih ve 2012/UH.II-3474 sayılı kararı hakkında Ankara 12. İdare Mahkemesince verilen iptal kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Sungurlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nce 11.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2012/76349 IKN’li 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Yemek İşi ihalesine ilişkin olarak,

Dolunay Temizlik Yemek Gıda Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 17.08.2012 tarih ve 28929 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 05.09.2012 tarihli ve 2012/UH.II-3474 sayılı karar ile; “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Dolunay Temizlik Yemek Gıda Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 12. İdare Mahkemesince verilen 28.12.2012 tarihli 2012/1624 sayılıkarar ile söz konusu Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Bahse konu Mahkeme kararının gereklerinin yerine getirilmesini teminen 28.01.2013 tarihli ve 2013/MK-36 sayılı Kurul kararı ile “1- 05.09.2012 tarihli ve 2012/UH.II-3474 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak esasın incelenmesine geçilmesine,”karar verilmiştir.

Öte yandan, bahse konu Kurul kararı doğrultusunda başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak esasın incelenmesi neticesinde alınan 07.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-840 sayılı Kurul kararı ile, “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, usulüne uygun imzalanmadığı anlaşılan sözleşmenin iptal edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin idarece 4734 sayılı Kanun’un 44’üncü maddesine uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”karar verilmiştir.

Bu defa Ankara 12. İdare Mahkemesince verilen 28.12.2012 tarihli 2012/1624 sayılı yürütmenin durdurulması kararınayapılan itiraz üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesince verilen 31.01.2013 tarihli ve Y.D. İtiraz No: 2013/656 sayılı karar ile itiraz kabul edilmiş yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının gereklerinin yerine getirilmesini teminen 01.04.2013 tarihli ve 2013/MK-95 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 28.01.2013 tarihli ve 2013/MK-36 sayılı ve 07.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-840 sayılı kararlarının iptaline,

2- Ankara Bölge İdare Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvurunun reddine,” karar verilmiştir.

Bu defa Ankara 12. İdare Mahkemesince verilen 16.04.2013 tarihli ve E: 2012/1624 K: 2013/915 sayılıkararda “…4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesinde; İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verileceği, 55. maddesinde de; şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlayacağı, idareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamayacağı, 56. maddesinde ise; idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanların itirazen şikayete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabileceği, kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olmasının, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54. maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmeyeceği hükümlerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; Çorum İli. Sungurlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nce 11.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ”2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Yemek İşi” ihalesinin Çakınlar Market Unlu Mam. Yem. ve Tem. Hiz. Taş. Hayvan. İnş. San. Tic. Ltd. Şti üzerinde kaldığı, adı geçen istekli ile 06.08.2012 tarihinde ihale konusu işe ait sözleşmenin imzalandığı, söz konusu ihalede ikinci en avantajlı teklif sahibi olan davacı şirket tarafından 14.08.2012 tarihinde, ihaleyi alan şirketin İhale Teknik Şartnamesinin 33 ve 34. maddelerinde yer alan şartları taşımadığı iddiasıyla idareye yaptığı şikayet başvurusunun reddi üzerine, davacının 17.08.2012 tarihinde, ihaleyi alan firmanın ilçe sınırları içerisinde bir lokanta ile sözleşme yaparak bu lokanta adına düzenlenmiş belgeleri idareye sunduğu, anahtar teknik personel olarak firmanın Samsun adresinde bulunan bir personelin bildirildiği, Teknik Şartnamenin 33. maddesi uyarınca sözleşme aşamasında sunulan belgelerin işletmenin kendi varlıklarına ait olması ve anahtar teknik personelin Sungurlu ilçesi sınırları içerisinde bir tesiste çalışıyor olması gerektiği, bu usulsüzlüklere rağmen usulüne aykırı şekilde sözleşmenin imzalandığı iddialarıyla yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu ihale Kurumu’nca yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda verilen Kamu ihale Kurulu’nun 05.09.2012 tarih ve 3474 sayılı kararı ile ihale sözleşmesinin imzalanmasından sonra şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekçe gösterilerek, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesinin 10. fıkrasının (c) bendi uyarınca itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı şirketçe, şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen; ihaleye ait Teknik Şartnamenin 33 ve 34. maddeleri ile İdari Şartnamenin “Diğer hususlar” kısmında yer verilen düzenlemeler uyarınca, ihale uhdesinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce usulüne uygun olarak düzenleyerek sunması gereken, İdarenin bulunduğu ilçe sınırları içerisinde varlıklarına kayıtlı tesisine ait Gıda Üretim İzin Belgesi, Gıda Sicil Belgesi, ISO 9001:2008 Kalite Sistem Belgesi, ISO 22000:2005 Gıda Güvenilirliği Kalite Sistem Belgesi, tesiste çalışan sorumlu yöneticinin diplomasının aslını veya noter tasdikli ya da idarece görülmüştür şerhi taşıyan suretini sunmadığı, bunların yerine ilçe sınırları içerisinde bulunan bir lokanta ile sözleşme yaparak bu lokantanın belgelerini sunduğu, sorumlu yönetici olarak Samsun İli’nde bulunan bir şahsa ait belgeleri verdiği yönündeki iddiaların, ihale sözleşmesinin usulüne uygun olarak imzalandığına ilişkin olduğu, yukarıda yer alan Kanun hükmü uyarınca usulüne uygun olarak sözleşme imzalandıktan sonra şikayet ve itirazen şikayet yoluna başvurulması mümkün değil ise de, sözleşme imzalandıktan sonra da, sözleşmenin usulüne uygun olarak imzalanmadığı yönündeki itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 4734 sayılı Kanunun 54. maddesinde sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Bu durumda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının, ihale sözleşmesinin usulüne uygun olarak imzalanmadığına ilişkin iddiaların davalı idare tarafından incelenerek işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, sözleşmenin imzalanmış olduğundan bahisle itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline…”karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 01.04.2013 tarihli ve 2013/MK-95 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 07.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-840 sayılı Kurul kararı gereği, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi