ÖZET: Kamu İhale Kurulu, Açılım İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin itirazını değerlendirirken, ihale sürecinde yer alan İnş. Müh. H. Hilmi Kaya’nın geçmişteki görevleri ve bu durumun ihale üzerindeki etkisini incelemiştir. Mahkeme, Kaya’nın Karayolları Genel Müdürlüğü’ndeki görevinden ayrıldığı tarihten önceki son iki yıl içinde ve ayrıldıktan sonraki üç yıl boyunca, ilgili idarelerin ihalelerine katılma yasağının bulunduğunu belirtmiştir. Bu nedenle, Açılım İnşaat’ın başvurusunun hukuken korunması gereken bir hak taşımadığına ve başvuru ehliyetinin bulunmadığına karar verilmiştir.

Kurul, bu çerçevede, ihale komisyonunun Ziver İnş. Taah. Mad. Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. lehine verdiği kararı hukuka uygun bulmuş ve Açılım İnşaat’ın itirazını reddetmiştir. Anayasa’nın 138. maddesi gereğince, idarelerin mahkeme kararlarına uyması gerektiği vurgulanarak, Kamu İhale Kurulu’nun önceki kararının iptaline ve yeni bir değerlendirme yapılmasına karar verilmiştir. Bu durum, ihale süreçlerinde hukukun üstünlüğünün ve mahkeme kararlarının bağlayıcılığının önemini ortaya koymaktadır.

Karar no 2010/MK-104
Karar tarihi 26.07.2010
Toplantı No 2010/052
Gündem No 49
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 14.09.2009 tarih ve 2009/UY.II-2294 sayılı kararı hakkında Ankara 10. İdare Mahkemesince verilen iptal kararının uygulanmasına ilişkin işlem tesis edilmesi.

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü‘nce 13.04.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2009/22350 İKN’li Elazığ-Maden-9. Bl. Hd. Yolu Km: 57+000-74+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı İşleri, Tünel İşleri” ihalesine ilişkin olarak Açılım İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 14.09.2009 tarih ve 2009/UY.II-2294 sayılı kararı ile;

“Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle, Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Mehmet Yalçın Vekili Av. Birol Soyuer tarafından açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 31.05.2010 tarih ve E:2010/537, K:2010/968 sayılı kararı ile; “2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk devleti olduğu, 138. maddesinde ise yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları ve mahkeme kararlarını yerine getirilmesini geciktiremeyecekleri hüküm altına alınarak idarelerin yargı kararlarına uymalarının Anayasal bir zorunluluk olduğu kesin bir şekilde Anayasada yer almıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun mahkeme kararlarının sonuçlarını düzenleyen 28. maddesinde ise; Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi mahkemeleri’nin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz gün içerisinde işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu hüküm altına alınmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, Karayolları Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.04,2009 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2009/22350 İhale Kayıt Numaralı “Elazığ – Maden 9. Bl. Hd Km. 57+000 – 74+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı işleri ve Tünel [ Km. 65+700 -66+300 )] Yapılması İşleri ( Sari İhale ) Yapım işi” ihalesinin 07.05.2009 tarihli İhale Komisyonu kararı ile davacı Açılım İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen İntel Yapı Turz. Elekt. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 20.05.2009 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin şikayeti uygun bulmaması üzerine adı geçen şirket tarafında davalı idareye itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 30.06.2009 tarih ve 2009/UY.11-1797 sayılı kararı ile; davacı Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin yarısından fazla hissesine sahip olan İnş. Müh. H. Hilmi Kaya’nın 2531 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğündeki görevinden ayrıldığı tarihten önceki son iki yıl süresince Karayolları Genel Müdürlüğü ve Bölge Müdürlüklerinin görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görevinden ayrıldıktan sonraki 3 yıl içinde görev ve iş alamayacağı, taahhüde giremeyeceği, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacağı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54. maddesinin 10. fıkrasının ( b ) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bunun üzerine Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü’nce 03.08 2009 günlü Düzeltici İhale Komisyonu Karan ile söz konusu ihalenin Ziver İnş. Taah. Mad. Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şirketi üzerinde bırakılması üzerine davacı şirket tarafından 31.08.2009 tarihinde davalı idareye yapmış oldukları itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurulu’nun 30.06.2009 tarih ve 2009/UY.11-1797 sayılı kararı gereğince uyuşmazlığa konu ihalede hukuken korunması gereken bir hak ve menfaatinin bulunmadığı ve bu nedenle başvuru ehliyetini haiz olunmadığı gerekçesiyle dava konusu kurul kararı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, uyuşmazlığa konu edilen ve yukarıda belirtilen söz konusu ihalenin davacı şirketin üzerinde bırakılmasına ilişkin ihale komisyonu kararına karşı davalı idareye yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun Açılım İnş Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin yarısından fazla hissesine sahip olan İnş. Müh. H. Hilmi Kaya’nın 2531 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğündeki görevinden ayrıldığı tarihten önceki son iki yıl süresince Karayolları Genel Müdürlüğü ve Bölge Müdürlüklerinin görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görevinden ayrıldıktan sonraki 3 yıl içinde görev ve iş alamayacağı, taahhüde giremeyeceği, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacağı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54. maddesinin onuncu fıkrasının ( b ) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin 30.06.2009 tarih ve 2009/UY.II-1797 sayılı kararının iptali istemiyle Mahkememizin 2009/1538 sayılı esasına kayıtlı olarak davalı idare aleyhine açılan dava sonucunda Mahkememizin 31.03.2010 tarih ve E:2009/1538, K.2010/557 sayılı kararı ile davacı şirketin hakim ortağı olan ve iş deneyim belgesini kullandığı Hilmi Kaya isimli şahsın 01.10.2004 tarihi ile 03.07.2006 tarihi arasında Karayolları Genel Müdürlüğü’nde görev yaptığı göz önüne alındığında adı geçen şahsın ayrıldığı Genel Müdürlüğün dışındaki başka bir bölge müdürlüğünün ihalesine teklif veren davacı şirketin iş deneyim belgesi olarak adı geçen şahsa ait iş deneyim belgesini sunmuş olmasında hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık olmadığı gerekçesiyle söz konusu Kamu İhale Kurulu kararının iptal edildiği tespit edilmiştir.

Bu durumda, görülmekte olan iş bu uyuşmazlığa konu ihalenin Ziver İnş. Taah. Mad. Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şirketi üzerinde bırakılmasına ilişkin düzeltici ihale komisyonu kararının hukuki dayanağını oluşturan Kamu İhale Kurulu’nun 30.06.2009 tarih ve 2009/UY.II-1797 sayılı kararının Mahkememizin yukarıda yer verilen kararı ile ihalenin davacının ortağı bulunduğu şirketin üzerinde bırakılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle iptal edildiği görüldüğünden, Mahkeme hükmü ile hukuki dayanağının ortadan kalktığı anlaşılan düzeltici ihale komisyonu kararına karşı davacı şirketin yapmış olduğu başvurunun hukuken korunması gereken bir haklarının bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 14.09.2009 tarih ve 2009/UY.II-2294 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda esasın incelenmesine geçilmesine


Oybirliği ile karar verildi.

Dr. HasanGÜL

Başkan

AliKAYA

Kurul Üyesi

BahattinIŞIK

Kurul Üyesi

HakanGÜNAL

Kurul Üyesi

AdemKAMALI

Kurul Üyesi

AbdullahDÜNDAR

Kurul Üyesi

ErkanDEMİRTAŞ

Kurul Üyesi