ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazını değerlendirirken, davacı şirketin ortağı hakkında açılan kamu davasının ihale tarihinden önceki süreçte kendisine bildirilmediğini tespit etmiştir. Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma sonucunda, davacı şirkete herhangi bir adli veya idari bildirim yapılmadığı, bu durumun davacının ihale tarihinden sonra öğrenmesine neden olduğu belirtilmiştir.

Kurul, davalı idarenin, ihale kararı alınırken isteklilerin yasaklı olup olmadığına dair teyit işlemlerini yapma yükümlülüğünün bulunduğunu, ancak haklarında kamu davası açılanların web sayfasında yayınlanmadığını ifade etmiştir. Bu nedenle, davacının ihale tarihinden önce hakkında kamu davası açıldığını bilmesinin olanaksız olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, davacı şirketin geçici teminatının irat kaydedilmesi işleminin hukuka aykırı olduğu belirlenmiş ve bu işlem iptal edilmiştir. Bu durum, ihale süreçlerinde şeffaflık ve bilgilendirme yükümlülüklerinin önemini vurgulamaktadır.

Karar no 2011/MK-38
Karar tarihi 24.02.2011
Toplantı No 2011/017
Gündem No 38
Gündem Konusu 19.08.2008 tarih ve 2008/UY.Z-3436 sayılı Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen 13.01.2011 tarih ve E:2009/612 K:2011/49 sayılı “dava konusu işlemin iptali” kararına ilişkin işlem tesis edilmesi.

Mersin Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü’nce 05.12.2007 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Mersin Tarsus Kerime Özkul İlköğretim Okulu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ak-Yıl İnşaat Taahhüt Tic. San. Paz. Ltd. Şti.’nin 23.07.2008 tarih ve 20597 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 19.08.2008 tarih ve 2008/UY.Z-3436 sayılı kararı ile;

“1- 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

2- Mevzuata aykırı olduğu belirtilen ihale işlemlerinin değerlendirilmek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesinde sorumluluğu olanlar hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma başlatılmak üzere konunun Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na bildirilmesine” karar verilmiştir.

Davacı Ak-Yıl İnşaat Taahhüt Tic. San. Paz. Ltd. Şti. tarafından anılan kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 1. İdare Mahkemesinin 13.01.2011 tarih ve E:2009/612 K:2011/49 sayılı kararı ile;

“…Dava dosyası ile Mahkememizin 2009/650 ve 2008/1694 esaslı dosyalarının incelenmesinden, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda davacı şirketin ortağı hakkında 5.10.2007 tarihinde kamu davası açıldığı, davacının 31.1.2008 tarih ve 484 sayı ile Mersin Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü kaydına alınan dilekçesi ile yatırılan geçici teminatın hangi nedenle irat kaydedildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin tarafına verilmesini istediği, 1.2.2008 tarih ve 593 sayılı cevap yazısı ile; Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma nedeniyle açılan kamu davası nedeniyle geçici teminatın irat kaydedildiğinin belirtildiği, daha sonra 7.2.2008 tarihinde de söz konusu soruşturma kapsamında şirket ortağının ifadesine başvurulduğu görülmekte olup, davacının ilk kez davalı idareye yaptığı başvurusu sonucu (Mahkememizin 2009/650 sayılı dosyasında yer alan Şehit Ragıp Köse İlköğretim Okulu 8 Derslik Ek Bina İnşaatı İşi ihalesinde geçici teminatının gelir kaydedilmesi ile ilgili dilekçesine verilen 22.1.2008 tarihli yazı ile )bildirilen 22.01.2008 tarihli yazı ve şirket ortağından alınan ifade ile hakkında soruşturma açıldığını öğrendiği açıktır.

Diğer taraftan Mahkememizin E:2008/1694 sayılı ve 30/9/2009 günlü ara kararı ile Mersin Cumhuriyet Başsavcılığından; davacı şirket temsilcisi ve hissedarı Cuma Yıldırım hakkında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 08/10/2007 tarih ve 2007/634 sayılı iddianamesi ile “ihaleye fesat karıştırmak ve fesat karıştırmaya teşebbüs” suçuna istinaden açılan ceza davası ile ilgili tebliğin, davacı şirket temsilcisi olan sanığa ilk kez yapıldığı ve “iddianame” sürecinde ifadesine başvurulduğu tarih ile söz konusu ceza davasından anılan kişinin haberdar olduğu tarihin açıklığa kavuşturulmasının istenildiği, Mersin 2.Ağır Ceza Mahkemesi kanalıyla gönderilen ve 2.11.2009 tarihinde dosya kaydına alınan ara karar cevabı ve eki belgelerden, Cuma Yıldırım hakkında 5.10.2007 tarihli iddianame ile açılan kamu davasında 1.11.2007 tarihinde görevsizlik kararı verilerek dosyanın Adana Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği ve söz konusu görevsizlik kararının sanık vekiline tebliğ edildiği, daha sonra Yargıtay tarafından Mahkemenin görevli kılınması üzerine sanık Cuma Yıldırım’ın 22.5.2008 tarihinde ifadesinin alındığı belirtilmektedir.

Davalı idarece her ne kadar, davacı şirket ve ortağı hakkında kamu davası açılmasından (5.10.2007) sonra Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 11.10.2007 tarihli yazısı ile Kamu İhale Kurumu’na, yazı ekindeki listede yer alan kişiler hakkında 05.10.2007 tarihinde kamu davası açıldığı hususunun bildirildiği, bu yazı üzerine davalı idarenin web sitesinde 1.11.2007 tarihinde anılan kişilerin yasaklı olduğunun yayınlandığı, dolayısıyla bu tarihten sonra anılan kişilerin teyit işlemleri yapılırken haklarında kamu davası açıldığının da öğrenileceği ileri sürülmekte ise de, söz konusu teyit işlemlerini yapmanın ihaleyi yapan İdarenin görevinde olduğu, kaldı ki haklarında kamu davası açılanların kurumun web sayfasında yayınlanmadığı ancak ilgili idarenin istemesi halinde gerekli bilgi ve belgelerin ihaleyi yapan idareye sunulduğunun davalı kurumca da kabul edildiği açıktır.

Bu durumda, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma sonucunda hakkında kamu davası açıldığına ilişkin davacı şirkete adli ya da idari makamlar tarafından herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, davacının bu durumdan ihale tarihinden çok sonra ancak yukarda belirtilen şekilde 22.01.2008 tarihinde ve 7.2.2008 tarihinde söz konusu soruşturma kapsamında şirket ortağı Cuma Yıldırım’ın ifadesine başvurulması ile haberdar olduğu, kamu davası açıldıktan sonra 22.5.2008 tarihinde Mersin 2.Ağır Ceza Mahkemesi tarafından savunmasının alındığı, ihaleyi yapan idarece, ihale kararı alınırken isteklilerin yasaklı olup olmadığına ilişkin olarak yapılan teyit sonucunda haklarında bu yönde alınmış bir karar olmaması nedeniyle ihalenin karara bağlanmış olmasının o tarihte kamu davası açıldığının bilinmediğini kanıtladığı, davalı idarenin web sayfasında, haklarında kamu davası açılanlara ait listenin yayınlanmaması nedeniyle davacının 5.12.2007 tarihinde yapılan ihaleden önce hakkında kamu davası açıldığını bilmesinin olanaksız olması karşısında,söz konusu hususubilerekihaleye katılmairadesinin bulunduğundan dasöz edilemeyeceğinden yatırılan geçici teminatın irat kaydedilmesi işlemine karşı Kamu ihale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır…” gerekçesi ile“…yürütülmesinin durdurulmasına…“ karar verilmiştir.

T.C. Anayasasının 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Ankara 1. İdare Mahkemesinin 13.01.2011 tarih ve E:2009/612 K:2011/49 sayılı kararının uygulanması için;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 19.08.2008 tarih ve 2008/UY.Z-3436 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı Ak-Yıl İnşaat Taahhüt Tic. San. Paz. Ltd. Şti.’nin geçici teminatının iadesi hususunun, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,


Oybirliği ile karar verildi.

Dr. HasanGÜL

Başkan

Ali KemalAKKOÇ

II. Başkan

HicabiECE

Kurul Üyesi

AliKAYA

Kurul Üyesi

BahattinIŞIK

Kurul Üyesi

KazımÖZKAN

Kurul Üyesi

AdemKAMALI

Kurul Üyesi

ErkanDEMİRTAŞ

Kurul Üyesi