Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,idare tarafından ihale gün ve saatinde kârsız yaklaşık maliyetin 2.363.495,86 TL olduğu, kârlı yaklaşık maliyetin ise 2.636.881,44 TL olduğunun açıklandığı ancak daha sonra firmalarına tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında kârsız yaklaşık maliyetin güncellendiği ve yeni tutarın 2.364.793,62 TL olduğunun ve teklif tutarları bunun altında kalan isteklilerin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki düzenleme doğrultusunda sözleşme gideri hariç rakam üzerinden % 1 harcırah giderinin hesaplanması gerektiğinin anlaşıldığı, firma kârının da sözleşme ve genel giderler hariç rakam üzerinden hesaplanması gerektiği, ancak idarece açıklanan kesinleşen ihale kararında belirtilen ikinci yaklaşık maliyet tutarında firma kârının da % 1 harcırah giderinin de % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler dâhil rakam üzerinden hesaplandığının görüldüğü, firmaları tarafından eğitim giderinin, % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler hariç tutar üzerinden hesaplandığı ve asgari işçilik maliyetini karşıladığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2.a maddesinde ihale konusu işin “Araştırma-Geliştirme-Bilgi İşlem Veri Giriş Elemanı Hizmet Alımı İşi” olduğunun belirtildiği, Sözleme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesi ile birim fiyat teklif cetvelinden işin süresinin 12 ay olduğunun görüldüğü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri, Kik Payı, Damga Vergisi , Karar pulu bedeli ve Teknik Şartnamede belirtilen giderler yükleniciye aittir.

25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Haftalık çalışma süresi 45 saat olup, iş grupları itibarı ile ödenecek ücretler, ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücretin aşağıda tabloda gösterilen % fazlası gibidir:

GRUP UNVAN ÜCRET

1. GRUP BİLGİ İŞLEM ELEMANI -1- Asgari Ücretin % 140
2. GRUP BİLGİ İŞLEM ELEMANI -2- Asgari Ücretin % 100
3. GRUP VERİ GİRİŞİ ELEMANI -1- Asgari Ücretin % 90
4. GRUP VERİ GİRİŞİ ELEMANI -2- Asgari Ücretin % 75
5. GRUP VERİ GİRİŞİ ELEMANI -3- Asgari Ücretin % 50
6. GRUP YARDIMCI BÜRO ELEMANI Asgari Ücretin % 30

Fazla çalışma,Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma öngörülmemektedir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici yol bedelini nakdi olarak ödeyecektir. Yol bedelinin günlük brüt tutarı 5,19 TL (BEŞ TL ONDOKUZ KR) olarak hesaplanacak olup, ayda 22 gün üzerinden ödenecektir.
Raporlu ve ücretsiz izinli olan günlerde yol bedeli ödenmeyecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Teknik şartnamede belirtilen giderler.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı: Yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre oranı % 2 (Yüzde iki)’ dir.”şeklinde düzenleme yapıldığı,

Teknik Şartname’nin “Genel Giderler” başlıklı 7’nci maddesinde ise “Yüklenici tarafındanyapılacak olan, aşağıda belirtilen hizmetlere ilişkin masraflar fiyata dahildir. 7.1- İki tarafın da uygun bulacağı yüklenici personelinin mevzuat, teknoloji ve uygulamadaki gelişmeleri takip edebilmek, idarede uygulanabilmesini sağlamak amacıyla yapılacak olan yurt içi- yurt dışı eğitim, kurs ve seminer, sempozyum ve fuarlara katılım, ulaşım, konaklama, günlük harcırah (harcırahlar Bütçe Kanununun verilecek yollukları gösterir H cetvelinin 5-15. derecedeki Devlet Memurlarına uygulanan esaslarına göre ödenecektir) vb. giderler, yüklenici firma tarafından ihale teklif bedelinin % 1’i oranında tespit edilerek teklif fiyatına dahil edilmeyecek olup, ayrı kalem olarak gösterilecektir. Bu tür eğitimler, işçiler açısından 4857 S.Kanunun 66.maddesinin d ) bendine göre fazla çalışmaya yol açmayacak şekilde ve haftalık çalışma saatleri içinde kalacak şekilde planlanacaktır. Bu personelin eğitim, kurs, seminerde geçirecekleri süreler İdarede fiilen çalışılmış süreler gibi sayılacak ve puantajı buna göre düzenlenecektir.” şeklinde düzenlemeye yer verildiği,

İhaleye ait Birim Fiyat Teklif Cetvelinin;

Şeklinde oluşturulduğu görülmüştür.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli ile Teknik Şartname’nin 7’nci maddesindeki düzenlemelerden, isteklilerden personel için öngörülen işçilik gideri toplamının % 1’i oranında eğitim gideri öngörülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde “…79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dahil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

İhaleyi yapan idare tarafından eğitim giderinin önemli bir teklif bileşeni olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak belirlendiği ve isteklilerden birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci ara toplamında işçilik maliyeti için teklif ettikleri tutarın % 1’i oranında eğitim gideri öngörmelerinin istenildiği ve ihale dokümanının bu şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasında ileri sürdüğü şekilde asgari işçilik maliyet hesabının % 3 sözleşme ve genel giderler hariç tutarı üzerinden % 1 oranında eğitim gideri hesaplanacağına dair ihale dokümanında bir düzenleme bulunmadığı da görülmüştür.

İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen teklif fiyata dahil giderler esas alınarak yapılan hesaplamada personelin nakdi olarak ödenecek yol bedeli ile % 3 oranında sözleşme ve genel gider dahil asgari işçilik maliyetinin 2.341.374,96 TL olduğu görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvelinin 2’nci bölümünde işçilik maliyeti için teklif edilen bedelin % 1’i oranında eğitim gideri öngörülmesi istenildiğinden, eğitim giderinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet tutarı olan 2.341.374,96 TL’nin %1’i oranında asgari 23.413,75 TL olarak teklif edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu durumda ihalede teklif edilmesi gereken asgari toplam teklif tutarının 2.364.788,71 TL olması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin idarenin ihale tarihinden sonra yaklaşık maliyeti değiştirdiği iddiasına yönelik yapılan incelemede;

İdarece ihale tarihinden sonra düzenlenen 30.10.2013 tarihli İşçilik Ücret Maliyeti Güncelleme Tutanağı’nda “…yaklaşık maliyette teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarının hesabında % 1 Eğitim Giderinin hesaplanmasında yol giderinin eklenmediği tarafımızdan tespit edilmiş olup, ücret maliyeti toplamına yol gideri eklenerek hesaplanan 23.413,80 TL tutarındaki % 1 Eğitim Gideri bedeli ve yaklaşık maliyet güncellenmiş, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 2.364.793,62 TL olarak bulunmuştur” denildiği ve güncelleme tutanağına göre;

Şeklinde yaklaşık maliyet oluşturulduğu görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir”hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü gereğince idarelerce ancak yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarih ile ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini yitirdiği durumlarda veya asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda yaklaşık maliyetin güncellenmesine imkan tanınmakta olup, bu durumlar haricinde yaklaşık maliyetin ihale tarihinden sonra güncellenmesine veya değiştirilmesine imkan bulunmamaktadır.

İncelenen ihalede ise ihale komisyonunca teklif fiyatlarının değerlendirilmesi aşamasında ilk yaklaşık maliyet hesabında asgari işçilik maliyet kalemlerinin hatalı hesaplandığı tespit edilerek, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının tespiti ve teklif fiyatlarının doğru değerlendirilebilmesi amacıyla asgari işçilik maliyetinin yeniden hesaplandığı ve bu hesaplamaya göre ihalede teklif edilebilecek asgari teklif tutarının 2.364.793,62 TL olarak belirlenerek, bu tutarın altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır.

Kurumca yapılan incelemede ise İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen teklif fiyata dahil giderler esas alınarak yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 2.341.374,96 TL olduğu, ayrıca işçilik maliyeti için teklif edilen tutarın %1’i oranında eğitim gideri öngörülmesi gerektiği dikkate alındığında eğitim giderinin de asgari 23.413,75 TL olması gerektiği, söz konusu tutarların toplamının ise 2.364.788,71 TL’ye tekabül ettiği, bu tutarın ihalede teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarı olduğuanlaşılmıştır.

İhaleye teklif veren isteklilerin teklif fiyatları incelendiğinde ise Almira Temz. Tic.Ltd.Şti., Erdoğan Özgültekin, Mehmet Selimoğulları İnş.Tic. Ltd. Şti., On-İs İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Grup Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti., Adonis Şti. & Hanoğlu Şti. & Danış Şti. İş Ortaklığı’nın teklif fiyatlarının ihalede teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarının altında olduğu, idare tarafından belirlenen kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında da söz konusu isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda, her ne kadar ihale tarihinden sonra yaklaşık maliyetin değiştirilmesine imkan bulunmamakta ise de idarece ihale tarihinden önce yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasının ve ihaleden sonra güncellenmesinin ihalenin sonucuna etki eden esasa etkili bir aykırılık teşkil etmediği, yaklaşık maliyet hatalı olarak hesaplanmış olsa dahi ihale dokümanındaki teklif fiyata dahil giderler dikkate alınarak hesaplama yapıldığında anılan isteklilerin teklif fiyatlarının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu görüldüğünden, idarece değerlendirme dışı bırakılmaları işleminde mevzuata ve ihale dokümanına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.