|
ÖZET: İhale usulleriyle temin edilmesi gereken alımların, doğrudan temin yöntemiyle kısımlara bölünerek satın alındığına dair bulgular, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yer almaktadır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilen benzer nitelikteki alımların, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi çerçevesinde doğrudan temin sınırının altında kalmak amacıyla kısımlara ayrıldığı tespit edilmiştir. Ancak, Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, eşik değerlerin altında kalmak için mal veya hizmet alımlarının kısımlara bölünemeyeceğini vurgulamaktadır.
Doğrudan temin yöntemine ilişkin tebliğde de, ihtiyaçların parasal limitlerin altında kalacak şekilde bölünerek temin edilemeyeceği belirtilmiştir. 2024 yılı için büyükşehir belediyesi mücavir alanı dışındaki idareler için belirlenen 22/d parasal limiti 207.453,00 TL olarak belirlenmiştir. İncelemeler sonucunda, demir, temizlik malzemesi, inşaat malzemesi gibi çeşitli tedariklerin, bu limitin üzerinde kısımlara bölünerek alındığı ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu ortaya çıkmıştır. İdare, yapılan incelemeye katıldığını ve gelecekte kısımlara bölerek doğrudan temin yöntemiyle alım yapılmayacağını belirtmiştir. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve rekabetin sağlanması açısından, ihale usulüyle yapılması gereken alımların kısımlara bölünmeden gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İhale Usulleri ile Temin Edilmesi Gereken Alımların Kısımlara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Teminle Satın Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından cari yılda gerçekleştirilmiş olan ve benzer mahiyete sahip muhtelif alımların, doğrudan temin sınırının altında kalmak için kısımlara bölünerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre tedarik edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; eşik değerlerin altında kalmak maksadıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği belirtilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinde; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım yahut gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği ve alım yapacak idarenin tabi olduğu parasal limitin, idarenin büyükşehir belediyesi mücavir alan hududu içerisinde bulunup bulunmadığına göre belirleneceği ifade edilmiştir.
22/d usulüyle yapılacak olan tedariklere ait parasal limitler 4734 sayılı Kanun’un “Eşik değerler ve parasal limitlerin güncellenmesi” başlıklı 67’nci maddesine istinaden her sene Kamu İhale Kurumu tarafından Resmî Gazete’de yayımlanmakta olup büyükşehir belediye hudutları dâhilinde bulunmayan idareler için 2024 yılı 22/d parasal limiti 207.453,00 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Yani bahsedilen parasal limite kadar olan tedarikler 22/d ile yapılabilecek, bu limitin üstünde kalan tedarikler ise 4734 sayılı Kanunda yer alan münasip ihale usullerinden biriyle yapılacaktır. Büyükşehir belediye hudutları içinde yer almayan İdare de 207.453,00 TL’lik parasal limite tabidir.
Yapılan inceleme neticesinde; demir, temizlik malzemesi, inşaat malzemesi, elektrik malzemesi, gıda malzemesi ve trafik sigortası gibi tedariklerin, cari yıl içinde pek çok defa kısımlara bölünerek 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesine göre temin edildiği ve bu tedariklerin her birinin ayrı ayrı yekûnunun, 22/d usulü ile alım yapılabilmesi için belirlenmiş mali üst sınır 207.453,00 TL’yi aştığı tespit edilmiş olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, kısımlara bölerek doğrudan temin usulüyle alım yapılmayacağı ifade edilmiştir.
İhtiyaçların rekabet, eşit muamele temin edilmesi ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması için; ihale usulüyle yapılması lazım gelen alımların kısımlara bölerek tedarik edilmemesi gerekmektedir.