2019 yılı Sayıştay Denetim Raporları

Kurum taşınmaz kira dosyaları üzerinde yapılan denetimde, idare mülkiyetindeki

taşınmazlar, kira süresi sonunda yeni ihale yapılmadan, kira bedelinde belirli bir artış yapılarak süre uzatımı yoluyla aynı kişilere yeniden kiraya verildiği tespit edilmiştir. 

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesi ile belediye mülkiyetindeki taşınmazların ancak bu Kanun hükümlerine göre kiraya verilebileceği, “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesi ile belirli istisnalar haricinde, kiraya verilecek taşınmazların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı ve taşınmazların üçüncü kişilere kiralanması işlemlerinin ise aynı Kanun’un 35’inci maddesinde sayılan ihale usulleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesi uyarınca, belediyeye ait taşınmazların üç yıldan fazla süre ile kiralanmasına karar vermek yetkisi belediye meclisine; aynı Kanun’un 34’üncü maddesi uyarınca, söz konusu taşınmazların süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek yetkisi ise belediye encümenine verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınmazlara ait kira sözleşmelerinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, işgal edilen taşınmaz malın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği ve kira sözleşme bitim tarihi ile tahliye tarihi arasında ecrimisil alınacağı hüküm altına alınmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Uygulama Alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarının hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerinde konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerin uygulanacağı; “Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Sözleşmenin Sona Ermesi” başlıklı 347’nci maddesinde konut ve çatılı işyeri kiralarında belirli süreli sözleşmelerde on yıllık uzama süresi sonunda kiraya verenin, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebileceği, belirsiz süreli kira sözleşmelerinde ise kiraya verenin kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, meclis kararıyla kira başlangıcından on yıl geçen bazı taşınmazların aynı kişilere kira bedelinde belirli bir artış yapılarak ihale edilmeksizin yeniden kiraya verildiği görülmüştür.

Tablo 6: İhale Yapılmaksızın Kira Süresi Uzatılan Taşınmazlar

Sıra No Taşınmaz Adresi

Taşınmaz

Kullanım Tipi

   Kira Başlangıç Tarihi
1 Kum Mahallesi General Mithat Ceylan Cad / Amasra Balıkhane 01.01.1997
2 Kum Mahallesi Kara Evler Mevki ATİ Yanı Amasra Büfe Yeri 01.04.1997
3 Kum Mahallesi General Mithat Ceylan Cad / Amasra Tuvalet WC 09.07.1997
4 Kum Mahallesi Cumhuriyet Cad. Amasra Durak 01.01.1994
5 Kum Mahallesi Turgut Işık Cad. Amasra Aile Çay Bahçesi 01.07.2001
6 Kum Mahallesi Turgut Işık Cad. Amasra Çay Bahçesi 01.04.2008
7 Kum Mahallesi Turgut Işık Cad. Amasra Kulüp Lokali 23.05.1996
8 Kum Mahallesi Küçük Liman Cad. Amasra Banka Şubesi 01.01.1997

 

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre kira başlangıcından on yıl geçen belediye mülkiyetindeki taşınmazların ancak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 5393 sayılı Belediye

Kanunu’nda yer alan esaslar ve süreler dâhilinde ihale yapılmak suretiyle yeniden kiraya verilmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye mülkiyetindeki taşınmazların kira süresinin sonunda, ihale yapılmadan ve belirli bir artışla aynı kişilere yeniden kiraya verildiğini tespit etmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, taşınmazların kiralanması için belirli usul ve süreler öngörülmüştür. Kira süresi on yılı geçen taşınmazların, yalnızca belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale ile yeniden kiraya verilmesi gerekmektedir.