BULGU: İhale Yoluyla Gerçekleştirilmesi Gereken Bazı Alımların Doğrudan Temin ile Alınması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen şartlar oluşmadığı halde bazı mal alımlarının doğrudan temin usulü kullanılarak yapıldığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde açık ihale ve belli istekliler arasında ihalenin temel usul olduğu açıkça hükme bağlanmıştır. Bununla beraber anılan Kanun’un 22’nci maddesinde sayılmak suretiyle belirlenen şartların oluşması halinde ihtiyacın doğrudan temin usulü ile karşılanmasına imkân tanınmıştır. Söz konusu maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde; özelliğinden ve belli süre içinde kullanılma zorunluluğundan dolayı stoklanması ekonomik olmayan veya acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, aşı, serum, anti- serum, kan ve kan ürünleri ile ortez, protez gibi uygulama esnasında hastaya göre belirlenebilen ve hastaya özgü tıbbî sarf malzemeleri, test ve tetkik sarf malzemeleri alımların doğrudan temin ile yapılabileceği ifade edilmiştir.
Ancak yapılan incelemelerde anılan maddede sayılan nitelikleri taşımayan ıslak mendil, spanç ve benzeri malzemelerin 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrası (f) bendine istinaden doğrudan temin usulü kullanılarak alındığı görülmüştür.
Kamu İdaresi verdiği cevapta; 10 Haziran 2020 tarih ve 31151 sayı ile Resmî Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararının “…DMO Ana Statüsünde sayılan mal ve hizmetlerden Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenerek ilan edilecek olanları, ilanda belirtilen tarihten itibaren Devlet Malzeme Ofisi (DMO) aracılığıyla temin etmeleri zorunludur.” hükmüne istinaden tıbbi malzeme ve ilaç ihtiyaçlarının Müdürlüğün web sayfasından yapılan taleplerle gerçekleştirildiği ancak DMO tarafından yapılan ihalelerde bazı malzemelerin temin edilememesi veya ihalelerin iptal edilmesi gibi nedenlerle ihale süreçlerinin tamamlanamadığı, hizmetlerin sürekliliğini sağlamak için söz konusu alımların 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (f) bendinde belirlenen yöntem kullanılarak yapıldığı belirtilmiştir. Bu durumun tekrarlanmaması amacıyla Satınalma Müdürlüğü içerisinde gerekli kontrol mekanizmalarının oluşturulduğu, kanun, tüzük, yönetmelik ve tüm ilgili mevzuata uygun şekilde alım usullerinin uygulanmasında gerekli hassasiyetin gösterildiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde öngörülen şartlar oluşmadıkça ihtiyacın doğrudan temin usulü ile karşılanmaması ve Kanun’da öngörülen diğer usullerin kullanılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı mal alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen şartlar oluşmadan doğrudan temin usulü ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Özellikle, ıslak mendil gibi nitelikleri taşımayan malzemelerin bu yöntemle alındığı görülmüştür. Kamu İdaresi, DMO tarafından temin edilemeyen malzemeler nedeniyle bu yönteme başvurulduğunu belirtmiş, ancak gelecekte benzer durumların yaşanmaması için gerekli kontrol mekanizmalarının oluşturulduğunu ifade etmiştir. Kanun’un öngördüğü usullere uyulması gerektiği vurgulanmıştır.