|
ÖZET: İhale yoluyla kiraya verilmesi gereken taşınmazların ecrimisil karşılığında kullandırıldığına dair tespitler, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında yer almaktadır. Belediyeye ait beş taşınmazın, Devlet İhale Kanunu ve Belediye Kanunu’na aykırı olarak ecrimisil yöntemiyle kullanıldığı belirlenmiştir. 2886 sayılı Kanun’un hükümleri, taşınmazların kiralama işlemlerinin ihale usulüyle gerçekleştirilmesini zorunlu kılmakta ve kira süresi sona eren taşınmazlar için yeniden ihale yapılmasını gerektirmektedir.
Denetim sırasında, ihalesi yapılmış ancak sözleşme imzalanmamış beş bağımsız bölüm için yeniden ihale sürecine gidilmediği ve bu yerlerin ecrimisil ile kullandırıldığı tespit edilmiştir. İdare, bu taşınmazların kiracıları tarafından ihaleye katılmadıkları gerekçesiyle ecrimisil alındığını belirtmiş ve 2025 yılı içinde kiralama ihalesi yapılacağını ifade etmiştir. Mevzuat hükümleri doğrultusunda, belediye taşınmazlarının ecrimisil ile kullandırılması uygulamasına son verilmesi ve ilgili taşınmazlar için 2886 sayılı Kanun çerçevesinde ihale sürecinin başlatılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İhale Yoluyla Kiraya Verilmesi Gereken Taşınmazların Ecrimisil Alınarak Kullandırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyeye ait 5 adet taşınmazın, ihale suretiyle kiralanması usulü yerine ecrimisil karşılığında kullandırıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde belediyelerin kiralama işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18 ve 34’üncü maddelerinde ise belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların 3 yılı geçmemek üzere kiralanmasında belediye encümenin; 3 yılı aşan kiralamalarında ise belediye meclisinin yetkili olduğu belirtilmektedir.
2886 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kiralama işlemlerinin ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi, kira süresi biten taşınmazlar için de yeniden kiralama ihalesine çıkılması gerekmektedir. Zira kamu taşınmazlarının kiralama dışında başkaca bir şekilde kullandırılmasına ilişkin herhangi bir düzenleme 2886 sayılı Kanun’da yer almamaktadır.
İşgal Harcı ile ilgili düzenlemeler 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nda yer almakta olup Kanun’un 52’nci maddesinde, pazar veya panayır kurulan yerlerin, meydanların, mezat yerlerinin, yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerlerden bir kısmının herhangi bir maksat için işgali halinde işgal harcı alınacağı düzenlenmiştir.
Ecrimisile ilişkin düzenlemeler ise 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde açıklanmış olup, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen mevzuat hükümlerine göre işgal harcı, ecrimisil ve kiralama birbirlerinden tamamen farklı işlemlerdir. İşgal Harcı, 2464 sayılı Kanun’da belirtilen yerlerin geçici işgaline karşılık, belli bir tarifeye göre alınan bedel iken; ecrimisil, belediyenin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerin fuzuli şagil tarafından işgal edilmesine istinaden geçmişe dönük olarak tahsil edilen bir bedeldir. Her iki uygulama da bir kiralama yöntemi değildir.
Yapılan incelemede; dönem içerisinde ihalesi yapılan ancak çeşitli nedenlerle kira sözleşmesi imzalanamayan Belediye halinde yer alan 5 adet bağımsız bölüm için yeniden ihaleye çıkılmadığı, ilgili yerlerin ecrimisil hesaplanmak suretiyle kullandırıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; mülkiyeti Belediye”ye ait sebze haline tahsisli 5 adet işyerinde bulunan kiracıların Belediye tarafından yapılan ihaleye katılmadıklarından işgalci durumunda oldukları için ecrimisil alındığı, 2025 yılı içerisinde 5 adet işyeri için kiralama ihalesi yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalara göre, belediye taşınmazlarının, ecrimisil ile kullandırılması uygulamasına son verilmesi ve ilgili yerler için 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre ihaleye çıkılması gerekmektedir.