İhalede tek geçerli teklifin bulunması ve rekabetin sağlanamaması ihalenin iptali için yeterli midir (KİK)

Doğubayazıt Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2019/268503 ihale kayıt numaralı “Doğubayazıt Belediyesi 2019 Yılı Asfalt Kaplama, Asfalt Yama, Beton Alımı ve Beton Parke Bordür Döşenmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak, Mek Turizm İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 05.09.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1061 sayılı karar ile “İhalenin iptali kararının iptaline” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, davacı Emiroğlu Yatırım A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.11.2019 tarihli E:2019/1858, K:2019/2203 sayılı kararında “Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu ihalenin, 12.07.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihaleye 3 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teşekkür mektubu sunduğu, 2 istekli tarafından teklif verildiği, davacı şirketin teklifinin idari şartnamenin 7.1.i bendinde istenen koşulu sağlamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, itirazen şikayet başvuru sahibi şirket teklifinin ise tek geçerli teklif olarak belirlendiği, 26.07.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile “ihalede geçerli tek teklif olması dikkate alındığında mezkur teklifin mali açıdan yeterli olmadığı” gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik başvurusunun reddine yönelik işleme karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun 05/09/2019 tarih ve 2019/UY.I-1060 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile reddedildiği, bu karara karşı Mahkememizin 2019/1860 esasında görülen davanın açıldığı, bu davanın Mahkememizin 14.11.2019 tarih ve K: 2019/2200 sayılı “ret” kararı ile sonuçlandığı, tek geçerli teklif sahibi Mek Turizm İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti tarafından da ihalenin iptaline ilişkin işleme karşı itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu tarafından bu başvurunun dava konusu kararla başvuru sahibi şirketin teklifinin yaklaşık maliyetin ortalama %13 oranında altında olduğu, idarenin dayandığı gerekçelerin yerinde olmadığı, ihalede tek geçerli teklifin olmasının her durumda ihalede rekabetin oluşmadığı anlamına gelmeyeceği, öte yandan anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, somut olarak neyin kastedildiğinin anlaşılmadığından bahisle kabul edilerek idarenin ihalenin iptaline yönelik kararının iptal edildiği ve bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, davacı şirket tarafından ihalenin iptaline yönelik kararın idarece re’sen alındığından bahisle itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağı ve bu başvurunun Kamu İhale Kurulu tarafından incelenemeyeceği öne sürülmüş ise de aynı ihale kapsamında alınan ve davaya konu karar bakımından başvurucu konumunda bulunan şirketin tek geçerli teklif olarak kalması sonucunu doğuran davacı şirketin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik işleme karşı yapılan bir itirazen şikayet başvurusu bulunduğundan bu yöndeki iddialara itibar edilemeyeceği açıktır.

Olayda, 4734 sayılı Kanun uyarınca ihaleyi yapan idarenin, anılan Kanun’un 5. maddesinde belirtilen ilkeleri gözetmek zorunda olduğu, söz konusu ilkelere uygun olarak ihale işlemlerinin yerine getirilmemesi durumunda ise kanunla idareye tanınan ihaleyi iptal yetkisinin kullanılması gerektiği, idarelerin kamu kaynağının verimli ve ekonomik şekilde kullanılmasını sağlamakla yükümlü oldukları ve sunulan teklifin bu ihalede geçerli tek teklif olduğu dikkate alındığında bu konuda idareye tanınan takdir yetkisi kullanılarak tesis olunan ihalenin iptaline yönelik kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup aksi kabulden hareketle tesis olunan dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 05.09.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1061 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.