ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nın gerçekleştirdiği araç kiralama ihalesinde, yeterlilik kriteri olarak araçların %80 oranında kendi malı olmasının rekabete zarar verdiğini ortaya koymuştur. İhaleye katılacak firmalardan bu şartın talep edilmesi, Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41. maddesiyle çelişmektedir. Bu madde, gerekli ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceğini, yalnızca fiyat dışı unsur olarak değerlendirilebileceğini belirtmektedir.

Söz konusu ihale sürecinde, kendi malı olma şartının getirilmesi, teklif veren firma sayısını azaltarak rekabeti kısıtlamaktadır. İhaleye yalnızca iki isteklinin katıldığı ve birinin belge eksikliği nedeniyle elendiği gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, gelecekteki işlemlerde bu bulgulara dikkat edileceğini ifade etmiştir.

Sonuç olarak, kullanılacak araçların yüklenicinin mülkiyetinde olmasının hizmetin gereklilikleri açısından önemli olduğu durumlarda, bu kriterin yeterlik şartı olarak değil, fiyat dışı bir unsur olarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: İhalede Yeterlilik Kriteri Olarak Kendi Malı Olma Şartı Aranması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nın 3 Adet Şoförsüz Kapalı Kasa Kamyonet ile 2 Adet Şoförsüz Yandan Camlı Çift Sıra Koltuklu Kapalı Kasa Kamyonet Kiralama Hizmeti ihalesinde yeterlilik kriteri olarak ihaleye girecek isteklilerde ihale kapsamında kullanılacak araçların %80 nispetinde kendi malı olma şartı aranmasının rekabete aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde; “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.” denilmiştir.
Araç kiralama ihalesinde iş kapsamında kullanılacak araçların yeterlik kriteri olarak kendi malı olma şartı getirilmesi, ilgili Yönetmelik’in 41’inci maddesine aykırılık oluşturmakta olup söz konusu kriter ihaleye teklif verenlerin sayısını da azaltarak rekabeti sınırlayacaktır. Nitekim söz konusu ihaleye iki isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin belge eksikliğinden elendiği görülmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bundan sonraki işlemlerde bulguda belirtilen hususlara dikkat edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak kullanılacak araçların yüklenicinin kendi malı olması hizmetin gerekleri için önemli ise bu hususun yeterlik kriteri olarak değil, fiyat dışı unsur olarak belirlenmesi gerekmektedir.