|
ÖZET: İhaleler kapsamında alınan nakit teminatların, belirlenen süre içinde ilgililerine iade edilmemesi veya bütçeye gelir kaydedilmemesi, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 14. maddesi gereğince, mal ve hizmet alımlarında teminatların kabul tarihinden veya garanti süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde iade edilmesi gerekmektedir. İdare, ilgili yüklenicileri uyarmasına rağmen, talep edilmeyen teminatların süresi dolduğunda Hazineye gelir kaydedilmesi için gerekli işlemleri yapmalıdır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri de benzer düzenlemeleri içermektedir. İdarelerin, iki yıllık sürenin bitiminden sonra teminatları geri iade etmemesi durumunda, bu teminatların bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, 2005 ve öncesine ait toplam 1.573.376,49 TL tutarındaki nakit teminatların iade yazılarının yazılmadığı ve bu nedenle zamanaşımı sürelerinin işletilemediği belirlenmiştir. Denetim bulguları doğrultusunda, İdare tarafından gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiş, ancak iki yıllık zamanaşımı süresi geçmiş teminatlarla ilgili herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir. Bu durum, teminatların iadesine yönelik yazışmaların yapılmasını ve talep edilmeyen nakit teminatların bütçeye gelir kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. |
BULGU: İhaleler Kapsamında Alınan Nakit Teminatların İşin Sonunda İlgilisine İade Edilmemesi veya Gelir Kaydedilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından mal, hizmet veya yapım işleri ihaleleri kapsamında alınan nakit teminatlardan bazılarının Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda öngörülen iki yıllık süreyi doldurmuş olmasına rağmen ilgilisine iadesine veya bütçeye gelir kaydına yönelik işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre nakit olarak alınan teminatların, mal ve hizmet alımlarında kabul tarihinde veya varsa garanti süresinin bitim tarihinde, yapım işlerinde ise kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde, İdarenin ilgilileri uyarmasına rağmen talep edilmeyenlerin, iki yıllık sürenin bitimi ile Hazineye gelir kaydı için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin işlemlerin açıklandığı 258’inci maddesindeki düzenlemeler de benzer şekilde olup idarelerin yazılı bildirimine rağmen süresinde talep edilmeyen nakit teminatların bütçeye gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu kapsamda nakit teminatı bulunan idareler söz konusu 2 yıllık sürenin başladığı andan itibaren öncelikle ilgili yükleniciye nakit teminatın geri iadesine dair uyarı yazısı yazması, buna rağmen nakit teminatın alınmaması halinde yine bu 2 yıllık sürenin bitmesi veya herhalde 10 yıllık genel zamanaşımı süresi geçtikten sonra bütçeye gelir kaydetmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kabulü yapılan veya garanti süresini dolduran mal alımı/yapım işi/hizmet alımı ihaleleri kapsamında alınan 2005 ve öncesine ait toplam 1.573.376,49 TL tutarındaki nakit teminatların iadesi için İdarece iade yazılarının yazılmadığı ve bu nedenle de zamanaşımı sürelerinin işletilemediği tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine İdare tarafından bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı belirtilerek 2005 yılı ve öncesine ait nakit teminatların gelir kaydedildiği muhasebe işlem fişi gönderilmiştir. Ancak iki yıllık zamanaşımı süresi geçmiş nakit teminatlara ilişkin herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir.
Sonuç olarak, teminatların iadesine ilişkin yazışmaların yapılması ve söz konusu nakit teminatların iadesinin gerçekleştirilmesi, İdarenin yazılı bildirimine rağmen talep edilmeyen nakit teminatların da bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.