ÖZET: İhaleler kapsamında alınan nakit teminatların, işlerin tamamlanmasının ardından ilgililerine iade edilmemesi veya bütçeye gelir kaydedilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre, nakit teminatların iadesi için belirlenen iki yıllık sürenin dolmasına rağmen, idare tarafından gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, ilgili yüklenicilere yazılı bildirimde bulunulmasına rağmen, talep edilmeyen teminatların Hazine’ye gelir kaydedilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılı itibarıyla idare bünyesinde 330.498.210,49 TL tutarında nakit teminat bulunmaktadır. İhaleler kapsamında alınan bu teminatların iade yazılarının yazılmadığı ve dolayısıyla zamanaşımı sürelerinin işletilemediği belirlenmiştir. İdare, denetim bulgularına ilişkin gerekli düzeltme çalışmalarına başladığını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, teminatların iadesine dair yazışmaların yapılması ve talep edilmeyen nakit teminatların bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Bu süreç, idarenin sorumlulukları arasında yer almakta ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülmelidir.

BULGU: İhaleler Kapsamında Alınan Nakit Teminatların İşin Sonunda İlgilisine İade Edilmemesi veya Gelir Kaydedilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare tarafından mal, hizmet veya yapım işleri ihaleleri kapsamında alınan nakit teminatlardan bazılarının Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda öngörülen iki yıllık süreyi doldurmuş olmasına rağmen ilgilisine iadesine veya bütçeye gelir kaydına yönelik işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesine göre nakit olarak alınan teminatların, mal ve hizmet alımlarında kabul tarihinde veya varsa garanti süresinin bitim tarihinde, yapım işlerinde ise kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde, İdarenin ilgilileri uyarmasına rağmen talep edilmeyenlerin, iki yıllık sürenin bitimi ile Hazineye gelir kaydı için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin işlemlerin açıklandığı 258’inci maddesindeki düzenlemeler de benzer şekilde olup idarelerin yazılı bildirimine rağmen süresinde talep edilmeyen nakit teminatların bütçeye gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, bu kapsamda nakit teminatı bulunan idareler söz konusu 2 yıllık sürenin başladığı andan itibaren öncelikle ilgili yükleniciye nakit teminatın geri iadesine dair uyarı yazısı yazması, buna rağmen nakit teminatın alınmaması halinde yine bu 2 yıllık sürenin bitmesi veya herhalde 10 yıllık genel zamanaşımı süresi geçtikten sonra bütçeye gelir kaydetmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, 2024 dönem sonu itibarıyla İdare bünyesinde 330.498.210,49 TL tutarında nakit teminat bulunduğu, kabulü yapılan veya garanti süresini dolduran mal alımı/yapım işi/hizmet alımı ihaleleri kapsamında alınan nakit teminatlardan iadesi için İdarece iade yazılarının yazılmadığı ve bu nedenle de zamanaşımı sürelerinin işletilemediği tespit edilmiştir.

Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltme çalışmalarının yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, teminatların iadesine ilişkin yazışmaların yapılması ve söz konusu nakit teminatların iadesinin gerçekleştirilmesi, İdarenin yazılı bildirimine rağmen talep edilmeyen nakit teminatların da bütçeye gelir kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.