ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ihaleler kapsamında alınan nakit teminatlarının, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda belirtilen iki yıllık sürenin dolmasına rağmen ilgililerine iade edilmediğini veya bütçeye gelir kaydedilmediğini ortaya koymaktadır. 4735 sayılı kanunun 14. maddesi gereği, mal ve hizmet alımlarında teminatların kabul tarihinden veya garanti süresinin sona ermesinden itibaren, yapım işlerinde ise kesin hesap ve kabul tutanağının onayından sonra iki yıl içinde iade edilmesi gerektiği belirtilmiştir. İlgili yüklenicilere yazılı uyarı yapılmasına rağmen teminat talep edilmediğinde, sürenin sona ermesiyle birlikte Hazineye gelir kaydı için gerekli işlemlerin yapılması zorunludur.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258. maddesi de benzer düzenlemeler içermekte ve süresinde talep edilmeyen nakit teminatların bütçeye gelir kaydedileceğini ifade etmektedir. Yapılan incelemelerde, kabul edilen veya garanti süresini dolduran ihaleler kapsamında alınan nakit teminatlarının iadesi için gerekli yazışmaların yapılmadığı ve bu nedenle zamanaşımı sürelerinin işletilemediği tespit edilmiştir.

İdare, gelecekte bu konuda daha fazla dikkat göstereceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, teminatların iadesine yönelik yazışmaların gerçekleştirilmesi ve talep edilmeyen nakit teminatların bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.

BULGU: İhaleler Kapsamında Alınan Nakit Teminatların İşin Sonunda İlgilisine İade Edilmemesi veya Gelir Kaydedilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından mal, hizmet veya yapım işleri ihaleleri kapsamında alınan nakit teminatlardan bazılarının Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda öngörülen iki yıllık süreyi doldurmuş olmasına rağmen ilgilisine iade edilmediği veya bütçeye gelir kaydına yönelik işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre nakit olarak alınan teminatların, mal ve hizmet alımlarında kabul tarihinde veya varsa garanti süresinin bitim tarihinde, yapım işlerinde ise kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde, İdarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmeyenlerin, iki yıllık sürenin bitimi ile Hazineye gelir kaydı için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin işlemlerin açıklandığı 258’inci maddesindeki düzenlemeler de benzer şekilde olup idarelerin yazılı bildirimine rağmen süresinde talep edilmeyen nakit teminatların bütçeye gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde idarelerin, nakit teminatlara ilişkin söz konusu 2 yıllık sürenin başladığı andan itibaren öncelikle ilgili yükleniciye nakit teminatın geri iadesine dair uyarı yazısı yazması, buna rağmen nakit teminatın alınmaması halinde yine bu 2 yıllık sürenin bitmesi veya herhalde 10 yıllık genel zamanaşımı süresi geçtikten sonra bütçeye gelir kaydetmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kabulü yapılan veya garanti süresini dolduran mal alımı/yapım işi/hizmet alımı ihaleleri kapsamında alınan nakit teminatların iadesi için İdarece iade yazılarının yazılmadığı ve bu nedenle de zamanaşımı sürelerinin işletilemediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; önümüzdeki dönemlerde konu hakkında gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, teminatların iadesine ilişkin yazışmaların yapılması ve söz konusu nakit teminatların iadesinin gerçekleştirilmesi, İdarenin yazılı bildirimine rağmen talep edilmeyen nakit teminatların da bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.