|
ÖZET: İhalelere yönelik yapılan şikâyet başvuru dilekçelerinin, hukuki gerekçeler belirtilmeden reddedildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesi, ihale sürecinde hak kaybına uğrayan veya uğraması muhtemel olan adayların şikâyet başvurusunda bulunma hakkını tanımaktadır. Bu başvuruların, belirli şekil ve usul kurallarına uygun olarak yapılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, 03.01.2009 tarihli İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik, bu süreçteki şikâyetlerin incelenmesi ve karara bağlanmasına dair usul ve esasları düzenlemektedir.
Denetim sırasında, bazı firmalara yapılan itirazların “mevzuata aykırı bir hususa rastlanmamıştır” şeklinde gerekçesiz yanıtlandığı gözlemlenmiştir. Yönetmelik gereğince, şikâyet başvurularının idare tarafından incelenmesi ve sonuçlandırılması esastır. İdare, başvuru sahiplerine eksikliklerin giderilmesi için süre tanımalı ve bu süre içerisinde gerekli incelemeleri yaparak gerekçeli kararlar vermelidir. Sonuç olarak, itirazlara ilişkin incelemelerin, ihale yetkilisi tarafından detaylı bir şekilde gerçekleştirilmesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekçeli yanıtların verilmesi önem arz etmektedir. Bu durum, şikâyet süreçlerinin şeffaflığını ve adaletini sağlamak açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: İhalelere Karşı Verilen Şikâyet Başvuru Dilekçelerindeki İtirazların Gerekçe Belirtilmeden Reddedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından gerçekleştirilen bakım onarım ihalelerinde şikâyet başvuru dilekçesi ile firmalar tarafından yapılan itirazların, kararın dayandığı hukuki sebepler ve gerekçeler yazılmadan reddedildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği, şikayet başvurularının idareye itirazen şikayet başvurularının ise Kamu İhale Kurumu’na yazılmış imzalı dilekçelerle yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca 03.01.2009 tarihli ve 27099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik ile 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde; aday, istekli veya istekli olabileceklerin ihale sürecindeki işlem veya eylemlerinin hukuka aykırılığı iddiasıyla yapacakları şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları ile bu başvuruların incelenmesi ve karara bağlanmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“(1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulur. Bu şikâyet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.
8 inci maddede belirtilen ve dilekçe ile ekinde yer alması zorunlu olan bilgi ve belgeleri içermeyen şikâyet başvurularında, söz konusu eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Eksikliklerin başvuru süresi içerisinde tamamlanmaması halinde idare tarafından başvurunun reddine karar verilir.
İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.
İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, İdareye şikâyet başvuru dilekçesi veren bazı firmalara “itirazın tamamı değerlendirilerek mevzuata aykırı bir hususa rastlanmamıştır.” denilerek gerekçesiz ve dayanaksız bir şekilde cevap verildiği tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, söz konusu itirazlara gerekli inceleme yapılarak suretiyle ihale yetkilisi tarafından gerekçeli karar alınarak ilgili mevzuatında yer alan düzenlemeler çerçevesinde yanıt verilmesi gerekmektedir.