İhalenin iptali için kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında gerekçeler hukuka uygun mudur (KİK)

Sultangazi Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 10.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2014/149921 İhale Kayıt Numaralı “Sultangazi Belediyesi Hizmet Binası Nikâh Salonu ve Zemin Altı Otopark İnşaatı İşinde Çevre Düzenleme ve Meydan Geçici Kabul Eksik ve Kusurlu İmalatların Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak,

Vi Yapı Madencilik Tarım Orman ve Hayvancılık Sanayi Tic. Ltd. Şti.06.03.2015 tarih ve 21434 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 01.04.2015 tarihli ve 2015/UY.III-955 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Vi Yapı Madencilik Tarım Orman ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 10.06.2015 tarihli ve E:2015/972, K:2015/769 sayılı kararında; “…

Dava dosyasının incelenmesinden; 2014/149921 ihale kayıt numarası ile 10.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sultangazi Belediyesi Hizmet Binası, Nikâh Salonu ve Zemin Altı Otopark İnşaatı işinde Çevre Düzenleme ve Meydan Geçici Kabul Eksik ve Kusurlu İmalatların Yapım İşi” ihalesine davacı firma ile birlikte 9 istekli tarafından teklif verildiği, söz konusu ihaleye ilişkin 13.01.2015 tarihli ihale komisyonu kararında; Alternatif İnşaat Turizm Basın-Yayın Tekstil Elek. A.Ş.’nin eksik olan belgelerinin tutanakla tespit edildiğinin belirtildiği, ilk oturumun kapatıldığı, ikinci oturuma geçilmeden söz konusu iş ile ilgili hali hazırda mahkeme sürecinin devam ediyor olması, hukuki süreçlerden kaynaklı olarak işin başlanma ve tamamlanma sürelerinin öngörülenden daha uzun sürecek olması sebebiyle dokümanda belirtilen teklif geçerlik süresinin aşılacağı ve ayrıca KİK’e itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu göz önüne alınarak İdari Şartname’nin 34.1’inci maddesindeki “İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.” hükmü gereğince bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verilmesi üzerine, ihalede en avantajlı ikinci teklifi verdiğini belirtilen davacı Vi Yapı firması tarafından, ihalenin iptaline dair ihale komisyonu kararına karşı yapmış olduğu itirazen şikâyet başvurusunun, davalı Kamu İhale Kurulu tarafından, ihaleyi yapan idare tarafından saptanan gerekçelerin ihalenin iptali için makul nitelikler taşıdığı ve Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen ilkelerin gözetilerek ihalenin iptal edildiğinden bahisle 01.04.2015 tarihli ve 2015/UY.III.955 sayılı karar ile reddedilmesi üzerine söz konusu kararın iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İhaleyi yapan idare tarafından ihalenin iptaline gerekçe olarak; Su-Bar Grup İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından 28.11.2014 tarihinde ihale dokümanına yönelik olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulması ve İntes Grup İnşaat ve Ticaret A.Ş-ENK Yapı İnşaat Ticaret Ltd. Şti. Adi Ortaklığı tarafından, 2014/149921 ihale kayıt numaralı “Sultangazi Belediyesi Hizmet Binası Nikâh Salonu ve Zemin Altı Otopark İnşaatı İşinde Çevre Düzenleme ve Meydan Geçici Kabul Eksik ve Kusurlu İmalatların Yapımı İşi” ihalesinin iptali istemiyle İstanbul 2. İdare Mahkemesi’nin 2014/2389 esas sayılı dosyasında dava açılmış olması ileri sürülmüş olup, Su-Bar Grup İnş. Tic. ve San. A.Ş.’nin şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 07.01.2015 tarih ve 2015/UY.IV-68 sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, İntes Grup İnşaat ve Ticaret A.Ş-ENK Yapı İnşaat Ticaret Ltd. Şti. Adi Ortaklığı tarafından, İstanbul 2. İdare Mahkemesi’nin 2014/2389 esas sayılı dosyasında açılmış dava hakkında da 09.02.2015 tarihinde K:2015/261 sayılı “karar verilmesine yer olmadığına” kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde yer alan “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir.” düzenlemesi ile ihalenin iptali konusunda idareye verilen takdir yetkisi, mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İhalenin iptaline ilişkin işlemin 4734 sayılı Kanunda öngörülen şikâyet ve itirazen şikâyet yoluyla mevzuata uygunluğu denetiminin idari işlemin unsurları bakımından ve idarece iptal nedeni olarak gösterilen gerekçelerle yapılması gerekmektedir.

Olayda; ihaleyi yapan idare tarafından salt ihalenin iptali için dava açılmış olması ve itirazen şikâyet başvurusu yapılmış olduğundan söz konusu şikâyetçi ve davacıların ileride lehine karar verilebilmesi durumunda oluşabilecek kamu zararı ihtimaline binaen ihalenin iptal edildiği görülmekte olup, kamu yararı ve hizmet gerekleri noktasında somut nedenlere dayalı olmaksızın salt istekli veya istekli olabilecekler tarafından idari veya yargısal olarak kanuni yollara başvurulmuş olmasına dayanılarak ihalenin iptal edilmiş olmasında hukuka uyarlık görülmediğinden, söz konusu ihalenin iptaline dair yapılan itirazen şikâyet başvurusunu reddeden Kamu İhale Kurulu kararında da hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca; 10.12.2014 tarihinde yapılan ihale için teklif geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 75 takvim günü olduğu dikkate alındığında, ihalenin iptal edildiği 13.01.2015 tarihi itibarıyla teklif geçerlik süresinin henüz dolmamış olduğu gibi İdari Şartname’nin 24.2’üncü maddesi uyarınca da ihtiyaç duyulması halinde teklif geçerlilik süresinin 75 takvim günü daha uzatılmasının istekliden talep edilebileceği de göz önüne alındığında ihalenin, henüz teklif geçerlilik süresi dolmadan iptal edilmiş olması yönünden de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle “Dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 01.04.2015 tarihli ve 2015/UY.III-955 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, idarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.