| ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazını değerlendirirken, ihaleye katılan iki isteklinin aynı adres, telefon ve faks numarasını kullanmasının rekabeti engelleyici bir durum oluşturduğunu tespit etmiştir. İki isteklinin, geçmişteki ortaklık ilişkileri ve aynı adreste bulunmaları, tekliflerinin birbirleriyle bağlantılı olabileceği yönünde kuvvetli bir karine teşkil etmektedir. Bu durum, Kamu İhale Kanunu’nun 5. ve 17. maddeleri gereğince, ihalelerde saydamlık, eşit muamele ve rekabetin sağlanması açısından yasak fiil olarak değerlendirilmektedir. Kurul, bu nedenlerle davacı şirketin iddialarını uygun bulmamış ve itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir. Sonuç olarak, iki isteklinin rekabeti engelleyici davranışları nedeniyle hukuka aykırı bir durumun ortaya çıktığına karar verilmiştir. Bu karar, ihalelerde serbest rekabet ortamının korunması açısından kritik bir öneme sahiptir. |
| Karar no | 2019/MK-359 |
|---|---|
| Karar tarihi | 26.12.2019 |
| Toplantı No | 2019/056 |
| Gündem No | 96 |
| Gündem Konusu | 2019/285022 İhale Kayıt Numaralı “Çli Müdürlüğü Çan A/3 Panosu 10000000 Ton Dekapaj Ve 1000000 Ton Kömür Kazı,Yükleme Ve Nakliye” İhalesi |
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Satınalma Daire Başkanlığı tarafından yapılan 2019/285022 ihale kayıt numaralı “Çli Müdürlüğü Çan A/3 Panosu 10000000 Ton Dekapaj ve 1000000 Ton Kömür Kazı,Yükleme ve Nakliye” ihalesine ilişkin olarak Yaşar İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret A.Ş. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 09.10.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1313 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Yaşar İnşaat Sanayi Madencilik ve Ticaret A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesinin 04.12.2019 tarihli E:2019/2051, sayılı kararında “Uyuşmazlıkta, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü’nce 22.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ÇLİ Müdürlüğü Çan A/3 Panosu 10000000 Ton Dekapaj ve 1000000 Ton Kömür Kazı, Yükleme ve Nakliye” İhalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren iki istekliden Türen İnşaat Taahhüt Nakliyat Turizm. Maden. Tic. Ltd. Şti.’nin Trabzon 1. Noterliği tarafından onaylanan 15165 yevmiye numaralı imza sirkülerinde adresinin “K.kay M.gazipaşa C. Saruhan İş. Mrk No:22 /K3 Ortahisar/Trabzon” olarak belirtildiği, isteklinin kaşesindeki adresin de bu adres olduğu, telefon numarasının 0462 323 17 04, faks numarasının ise 0462 321 57 52 olarak belirtildiği, idarece Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden yapılan araştırmada; 19.10.2005 tarih ve 6414 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nin 178’inci sayfasında Türen İnşaat Taahhüt Nakliyat Turizm. Maden. Tic. Ltd. Şti.nin kuruluş kaydında şirketin sermayesinin 50.000,00-TL olduğu, bu sermayenin 45.000,00 TL’sinin Ali Türen ÖZTÜRK’e, geri kalan kısmının Mustafa ÖZTÜRK’e ait olduğu, yine 20.09.2012 tarihli ve 8157 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nin 496’ncı sayfasında Ali Türen ÖZTÜRK’ün Türen inşaat Taahhüt Nakliyat Turizm. Maden. Tic. Ltd. Şti. üzerindeki paylarının tamamını Mustafa ÖZTÜRK’e devrettiği, 29.05.2013 tarihli ve 8330 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nin 1142’nci sayfasında Ali Türen ÖZTÜRK’ün şirketi temsil ve ilzam yetkisinin kaldırılmasına karar verildiği, 28.06.2019 tarihli ve 9858 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nin 704’üncü sayfasında şirketin sermayesinin 10.000.000,00-TL olduğu, bu sermayenin 5.100.000,00-TL’lik kısmının Mehmet EROL’a, geri kalan kısmının ise Mustafa ÖZTÜRK’e ait olduğunun tespit edildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif veren diğer İstekli Ali Türen Öztürk’ün Trabzon 1. Noterliği tarafından onaylanan 13375 yevmiye numaralı imza beyannamesinde adres bilgisi olarak “Akçakale Mah. Tursun Demirci Cad. No:71/2 Akçaabat/Trabzon” bilgisinin yer aldığı, idarece Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden yapılan araştırmada, 05.03.2014 tarihli ve 8521 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nin 872’nci sayfasında ticari ikametgah adresi olarak “Kemerkaya Mah. Gazi Paşa Cad. Saruhan İş Merkezi K:3 No: 20/21 Trabzon” bilgisinin yer aldığı, telefon numarasının 0462 323 17 04, faks numarasının ise 0462 321 57 52 olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan 5. ve 17. maddeleri hükümleri ile idarelerin ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği sağlamakla yükümlü olduğu, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek yasak fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, bu yasağın amacının ihalede serbest rekabet ortamının bulunmasını sağlamak ve sözleşme fiyatının oluşması aşamasında herhangi iki isteklinin birbirlerinin teklifinden haberdar olarak danışıklı hareket etmelerini önlemek olduğu, Ali Türen Öztürk’ün, Türen İnşaat Taahhüt Nakliyat Turizm. Maden. Tic. Ltd. Şti.’nin kurucu ortağı ve yetkilisi iken hisselerini devrettiği, ancak anılan iki isteklinin kaşelerinde aynı adres, aynı telefon ve faks numarasının bulunduğu, e-tekliflerinin ard arda verildiği, aynı ihaleye katılan ve söz konusu ihalede rakip olan iki isteklinin aynı adreste, aynı telefon ve faks numarasını kullanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu hususun iki isteklinin hazırladığı tekliflerin içeriğine ilişkin bilgi sahibi oldukları yönünde kuvvetli bir karine teşkil ettiği, bu suretle anılan isteklilerin rekabeti engelleyecek şekilde davrandıkları açık olduğundan, davacı şirketin iddialarının uygun bulunmayarak itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim, benzer uyuşmazlıklara ilişkin olarak verilen Danıştay 13. Dairesi’nin 05.12.2018 tarih ve E:2012/1905, K:2018/3671 sayılı kararı ile 23.10.2018 tarih ve E:2013/891, K:2018/2959 sayılı kararı da bu yöndedir.
Öte yandan, dava konusu işlemin uygulanması halinde ihale kararına göre sözleşme imzalanabileceği, bu sebeple davacı açısından telafisi güç veya imkansız zararlar doğabileceği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden…” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 09.10.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1313 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.