ÖZET: İhtiyaç sahiplerine yönelik gıda destek kolilerinin dağıtımında çeşitli hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bu süreçte 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddelerine uyulmadığını göstermektedir. Bu kanun, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını zorunlu kılmakta, aynı zamanda belediyelerin sosyal hizmet sunumuyla ilgili yükümlülüklerini de belirlemektedir. Ancak, gıda destek kolilerinin teslimatında muayene ve kabul komisyonları tarafından gerekli kontrollerin yapılmadığı ortaya çıkmıştır.

Yapılan incelemelerde, gıda malzemelerinin teknik şartnamelere uygunluğu konusunda herhangi bir sayım veya gramaj kontrolü gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. Ayrıca, gıda destek kolilerinin dağıtımına dair yalnızca birkaç fotoğraf dışında yeterli belgelendirme bulunmamaktadır. Bu durum, sosyal yardımların etkinliğinin değerlendirilmesini güçleştirmektedir.

Sonuç olarak, ihtiyaç sahiplerine yönelik gıda destek kolilerinin dağıtımında mevzuat hükümlerine titizlikle uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tür uygulamaların, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak ve sosyal yardımın amacına ulaşmasını temin etmek açısından büyük önemi bulunmaktadır.

BULGU: İhtiyaç Sahiplerine Dağıtılmak Üzere Alınan Gıda Destek Kolilerinin Dağıtımında Hatalı Uygulamalar Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere alınan gıda destek kolilerinin dağıtılması aşamasında hatalı uygulamalar bulunduğu görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlamaktan sorumlu oldukları ve bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmektedir.

Aynı Kanun’un 8’inci maddesinde de her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi ve kullanılmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, belediyelerin mahalli müşterek nitelikte olmak kaydıyla sosyal hizmet ve yardım yapabileceği, (b) bendinde belediye hizmetlerinin sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemlerin uygulanacağı belirtilmiş; 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde ise dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar belediyenin giderleri arasında sayılmıştır.

Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Muayene ve kabul komisyonlarının kurulması” başlıklı 6’ncı maddesinde muayene ve kabul komisyonlarının biri başkan, biri işin uzmanı olmak üzere en az üç veya daha fazla tek sayıda kişi ile yedek üyelerden kurulacağı, ancak ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte uzman personel bulunmaması durumunda 4734 sayılı Kanun’a tabi idarelerden uzman personel görevlendirilebileceği belirtilmiştir.

“Komisyonun görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde ise muayene ve kabul komisyonu üyelerinin, yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın veya yapılan işin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığını incelemekle sorumlu oldukları vurgulanmıştır.

Yapılan incelemede, ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere alınan gıda destek kolilerinin tesliminde muayene kabul komisyonu tarafından yukarıda yer verilen ihale mevzuatı hükmüne uygun olarak kontrolü yapılmamıştır. Şöyle ki, söz konusu işlere ait teknik şartnamelerde muayene ve kabul işlemlerinin nasıl yapılması gerektiği ayrıntılı bir şekilde açıklanmış olmasına rağmen muayene ve kabul komisyonu işin uzmanı kişilerden oluşturulmadığından alımı yapılan gıda malzemeler için herhangi bir sayım, gramaj ve standartlara uygunluk kontrolü yapılmamıştır. Diğer yandan, gıda destek kolilerinin dağıtımında birkaç fotoğraf dışında herhangi bir belgelendirme olmadığı tespit edilmiştir. Bundan dolayı sosyal yardımın amacına ulaşıp ulaşamadığı değerlendirilememektedir.

Sonuç olarak, ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere alınan gıda destek kolilerinin dağıtımı ve benzer işlerde mevzuat hükümlerinin gerekleri yerine getirilmelidir.