İki geçerli teklifin piyasa rayiç bedelini yansıtmaması ihale iptali için yeterli midir (KİK)

Ankara 1. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 10.02.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/2505 ihale kayıt numaralı “2016-2017 Yılları Bilgi Sistemi Kullanıcısı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak On İlaçlama Sağ. Hizm. İnş. Elekt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İnsan Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 03.03.2016 tarihli ve 2016/UH.III-677 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı On İlaçlama Sağ. Hizm. İnş. Elekt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İnsan Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 25.05.2016 tarihli ve E:2016/1725, K:2016/1239 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Söz konusu mahkeme kararının uygulanmasını teminen Kamu İhale Kurulunun 20.07.2016 tarih ve 2016/MK-321 sayılı kararı ile “1- 03.03.2016 tarihli ve 2016/UH.III-677 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun görev yönünden reddine” karar verilmiştir.

Ankara 17. İdare Mahkemesinin 25.05.2016 tarihli ve E:2016/1725, K:2016/1239 sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 13. Dairesi tarafından alınan 28.09.2016 tarihli ve E:2016/3447, K:2016/3058 sayılı kararda “…İdare Mahkemesi’nce; dava konusu ihalede 4734 sayılı Kanun’da öngörülen şikayet başvurusu olmaksızın, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme üzerine ihalenin iptal edildiği, ortada şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınan bir iptal kararı olmadığından ve ihalenin idarece kendiliğinden iptal edilmesi hali söz konusu olduğundan, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebileceği, ihalenin idarece re’sen iptaline ilişkin işleme karşı doğrudan dava açılması gerektiğinden bu hususta Kamu İhale Kurulu’nun inceleme yetkisinin bulunmadığı, ihalenin iptaline ilişkin ihale sonucuna yönelik bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine alınmış bir karar olmadığından başvurunun görev alanında bulunmaması nedeniyle reddedilmesi gerekirken işin esası incelenerek itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir…

Dosyanın incelenmesinden, Ankara 1. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 10.02.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Yılları Bilgi Sistemi Kullanıcısı Hizmeti Alımı” ihalesine beş firmanın teklif verdiği, üç isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, iki geçerli teklifin bulunduğu, yaklaşık maliyetin 16.244.229,76.-TL olduğu, davacının teklifinin 16.210.813,76.-TL olduğu ve teklifin yaklaşık maliyetin 33.416,00.-TL altında bulunduğu, diğer geçerli teklifin sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, ihalenin iptaline karar verildiği tarihten önce, 04.02.2016 tarihli dilekçelerle Evrim Savunma Yönetim ve Danışmanlık Güvenlik Sistemleri Temizlik İnşaat Taşımacılık İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi temsilcisi Evren Gezen ve İz Sosyal Hizmetler Turizm Eğitim Kargo Bilişim İnşaat Gıda Temizlik Sanayi Gıda Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi temsilcisi Esin Esen tarafından idareye şikâyet başvurularında bulunulduğu, ihale komisyonunca; yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı mevzuata uygun şekilde %3 belirlenmesine rağmen işin niteliği ve piyasa kâr oranları açısından öngörülen kâr oranının piyasa rayicine uygun bulunmadığı, ihalenin sadece personel çalıştırılmasına dayalı nitelikte olduğu ve bu nedenle proje, demirbaş, malzeme v.s cinsinden herhangi bir yatırım veya sermaye birikimi gerektirmediği ve bu anlamda ihale üzerinde bırakılacak firmaya bir yük getirmediği, fiyat teklifinde öngörülen yüksek kâr nedeniyle ihalenin devam ettirilerek işin herhangi bir firma üzerinde bırakılmasının kamu yararına uygun bulunmadığı belirtilerek 11.02.2016 tarihinde ihalenin iptaline karar verildiği, davacı şirket tarafından yapılan 15.02.2016 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine davalı idarece işin esasına girilerek itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Aktarılan mevzuat uyarınca, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet başvuruları üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi kararlarına karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının, idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak Kurul tarafından incelenebileceği açıktır.

Öte yandan, idareler, 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğundan, ihale komisyonunca, bu ilkelerin sağlanamadığının tespit edilmesi halinde ihalenin iptali hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu kuşkusuzdur.

Dava konusu ihalenin iptal edildiği tarihten önce iki farklı firma tarafından şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmakta olup itirazen şikâyet başvurusunu Kamu İhale Kurumu’nun inceleme yetkisinin bulunması, uyuşmazlığa konu ihalede geçerli teklif sayısının iki olması ve davacı firmanın teklifinin yaklaşık maliyete çok yakın, diğer firmanın teklifinin ise yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu dikkate alındığında, Kurul’un itirazen şikâyet başvurusunu esas yönünden incelemesinde ve ihale komisyonunca söz konusu ihalede benzeri ihalelerdeki indirim oranının yakalanmadığı, tekliflerin piyasa rayiç bedelini yansıtmadığı ve ihalede yeterli rekabet oluşmadığından bahisle kamu yararına uygun bulunmayarak takdir yetkisi çerçevesinde ihalenin iptal edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olmadığı nedeniyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kurul kararında hukuka aykırılık, ihalenin iptaline ilişkin ihale sonucuna yönelik bir şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınmış bir karar olmadığından bahisle itirazen şikâyet başvurusunun görevinde olmadığı nedeniyle reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle iptaline ilişkin Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Ankara 17. İdare Mahkemesinin 25.05.2016 tarih ve E:2016/1725, K:2016/1239 sayılı kararının bozulmasına, davanın reddine, dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 20.07.2016 tarihli ve 2016/MK-321 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.