|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, ikinci öğretim tezsiz yüksek lisans programlarından elde edilen gelirlerin, öğrencilerin sosyal hizmet ihtiyaçları için ayrılması gereken %10’luk payın ayrılmadığını ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu payın öğrencilerin beslenme, barınma, sağlık, spor ve kültürel hizmetleri için kullanılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılında bu programlardan elde edilen toplam 10.836.446,00 TL gelirin yalnızca 1.083.644,60 TL’lik kısmının ayrılması gerektiği halde, bu payın ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi, tezsiz yüksek lisans gelirlerinin, ikinci öğretim öğrenim ücretlerinden farklı bir “öğretim ücreti” olarak belirlendiğini belirtse de, 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılına ilişkin karar gereği %10’luk payın ayrılması zorunludur. Bu durum, öğrencilerin sosyal hizmet ihtiyaçlarına daha az kaynak aktarılmasına yol açmakta ve dolayısıyla öğrencilerin temel ihtiyaçlarının karşılanmasında olumsuz etkilere neden olmaktadır. Mevzuat hükümleri çerçevesinde, bu payın zamanında ayrılması, öğrencilerin yaşam kalitesinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İkinci Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Gelirleri İçin Ayrılması Gereken Payların Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
2024 yılı içerisinde elde edilen ikinci öğretim tezsiz yüksek lisans gelirlerinden, öğrencilerin beslenme, barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetleri için ayrılması gereken yüzde onluk payın ayrılmadığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde; “İkinci öğretimde alınacak öğrenim ücreti, öğrenci cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz. İkinci öğretimde alınacak ücretlerin Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarı öğrencilerin başta beslenme olmak üzere barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetlerinde kullanılır.” denilmektedir.
Anılan Kanun’un 27’inci ek maddesinde üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinde ikinci öğretim kapsamında yürütülecek tezsiz yüksek lisans programlarının açılmasının ve bu programlarda fiilen ders veren öğretim üyelerine ödenecek ek ders ve sınav ücretlerinin, maddenin diğer fıkralarında belirtilen esaslara uyulmak kaydıyla ilgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirleneceği ifade edilmiştir.
02.07.2024 tarih ve 32590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine İlişkin Karar’ın “Öğrenim Ücretlerinin Kullanılması” başlıklı 4’üncü maddesinde ise ikinci öğretimden alınacak öğrenim ücretlerinin %10’unun öğrencilerin başta beslenme olmak üzere barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetlerinde kullanılacağı, geriye kalan kısmının ise üniversite bütçesine dahil edilerek Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen usul ve esaslara göre kullanılacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde ikinci öğretim kapsamında gerçekleştirilen yükseköğretim programlarından elde edilen gelirlerin %10’luk kısmının öğrencilerin başta beslenme olmak üzere barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetlerinde kullanacağı, geriye kalan kısmının ise mevzuatta belirtilen usul ve esaslara göre kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; 2024 yılında ikinci öğretim kapsamında gerçekleştirilen tezsiz yüksek lisans programlarından elde edilen gelirin toplam 10.836.446,00 TL olduğu, öğrencilerin yukarıda belirtilen ihtiyaçları için kullanılmak üzere ayrılması gereken %10’luk pay olan 1.083.644,60 TL’nin ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 2547 sayılı Kanun’un ek 27’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Toplanan öğretim ücretlerinin % 30’undan az olmamak üzere üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca belirlenecek kısmı, bilimsel araştırma projelerinde kullanılmak üzere yüksek öğretim kurumlarında yer alan mevcut veya yeniden açılacak tertiplere ödenek kaydedilir.” hükmü ile tezsiz yüksek lisans gelirlerinin “ikinci öğretim öğrenim ücretleri”nden farklı olarak üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca belirlenen bir “öğretim ücreti” olduğu belirtilmişse de 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine İlişkin Karar’ın 4’üncü maddesi uyarınca %10’luk payın ayrılması gerekmektedir.
İkinci öğretim kapsamında gerçekleştirilen tezsiz yüksek lisans programlarından elde edilen gelirlerin, %10’luk kısmının öğrencilerin mevzuatta belirtilen ihtiyaçları için ayrılmaması, öğrencilerin beslenme, barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetlerine daha az kaynak aktarılmasına neden olmaktadır.