|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin giderlere ilişkin katma değer vergisi (KDV) indirimine dair eksiklikleri ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gereken KDV tutarlarının kaydedilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, mahalli idarelerin, bedel karşılığı ürettikleri mal ve hizmetler için ödedikleri KDV’yi indirim konusu yapmaları gerektiğini belirtmektedir. Ancak, Çankaya Belediyesi’ne bağlı bütçe içi işletmelerin ödemiş olduğu KDV, 630 Giderler Hesabı’na kaydedilerek doğrudan giderleştirilmiştir.
Bu durum, 191 No.lu hesabın gerçek durumu yansıtmamasıyla birlikte, 630 Giderler Hesabı’nın da olması gerekenden fazla bilgi sunmasına yol açmıştır. Kamu idaresi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun işlemlerin gerçekleştirileceğini belirtse de, önceki yıllarda da dile getirilen bu sorun, KDV yükümlülükleri ve giderlerine ilişkin bilgilerin güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’nda izlenmeyen KDV tutarları, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı açısından 2024 yılı bilançosunda hatalara neden olmuştur. |
BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Giderlere İlişkin Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İndirim konusu yapılması gereken katma değer vergisi tutarlarının 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin (MİBMY) 153 ve 154’üncü maddelerinde 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi (KDV) Hesabının niteliği ve işleyişi düzenlenmiş olup, 153’üncü maddenin ikinci fıkrasında mahalli idarelerin, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları KDV’yi indirim konusu yapacakları, bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen KDV’nin indirim konusu yapılmayacağı ve bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde ise, Çankaya Belediyesine bağlı 2 adet bütçe içi işletme bulunduğu, bu işletmelerin bir bedel karşılığı satmak üzere hizmet ürettikleri, bu hizmetlerin üretimi için ise mal ve hizmet alımlarında bulunulduğu, bütçe içi işletmelerin ödemiş olduğu KDV tutarlarının 191 hesabında takip edilmediği, bunun yerine 630 Giderler hesabına alınarak doğrudan giderleştirildiği, teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi tutarlarının 391 Hesaplanan katma değer vergisi hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, bütçe içi işletmelerin ürettiği hizmetlerde kullanılmak üzere satın alınan mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak ödenen katma değer vergisinin indirim konusu yapılarak 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında takip edilmesi gerekmekte iken, MİBMY’ne aykırı muhasebeleştirme işlemleri nedeniyle 191 No.lu hesap gerçeği yansıtmadığı gibi, 630 Giderler Hesabının olması gerekenden daha fazla tutarda bilgi sunmasına neden olunmuştur.
Kamu idaresi cevabında, MİBMY’nin 153’üncü maddenin ikinci fıkrasında yer verildiği üzere mahalli idarelerin bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları KDV’yi indirim konusu yapacakları hükmüne uygun şekilde işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, önceki yıllar Sayıştay Denetim Raporlarında da ifade edildiği üzere Belediyenin KDV yükümlülükleri ve giderlerine ilişkin bilginin tam ve güvenilir olmasını teminen bir bedel karşılığı satılmak üzere üretilen mal veya hizmetlerin üretim girdileri için ödenen KDV’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında izlenmemesi nedeniyle 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı özelinde 2024 yılı Bilançosunda hataya sebebiyet verilmiştir.