ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, iktisadi faaliyet konusu olmayan giderlere ilişkin katma değer vergisinin (KDV) indirim konusu yapılmasına dair önemli bulgular sunmaktadır. Rapor, büyükşehir bağlı idaresinin avukatlık vekalet ücreti ödemelerine ilişkin KDV’yi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydettiğini ve bu şekilde indirim uygulandığını ortaya koymaktadır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşların yalnızca ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyetlerinin KDV’ye tabi olduğunu belirtmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kamu hizmeti üretimi için yapılan harcamalarda ödenen KDV’nin indirim konusu yapılamayacağını ve bu tutarların ilgili gider veya varlık hesabının maliyetine eklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. İncelenen harcamalar sonucunda, avukatlık vekalet ücreti ödemelerine ait KDV’nin indirim konusu yapılmasıyla 191 no.lu hesapta 486.509,45 TL tutarında fazla bir kaydın bulunduğu tespit edilmiştir. İdare, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte avukatlık vekalet ücreti ödemelerine ilişkin KDV’nin indirim konusu yapılmayacağını belirtmiştir. Bu durum, ticari faaliyet kapsamı dışında kalan harcamalara ilişkin KDV’nin indirilmemesi gerektiğini göstermektedir.

BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin Dair Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Ticari faaliyet kapsamında yer almayan avukatlık vekalet ücreti ödemelerine dair katma değer vergisinin (KDV), 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedildiği ve bu suretle indirim mevzu yapıldığı görülmüştür.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun (1/3-g) maddesinde; belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının ticari, sınai, zirai ve mesleki mahiyetteki teslim ve hizmetlerinin KDV’ye tabi olduğu belirtilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına dair 153’üncü maddesinde; mahalli idarelerin bir bedel karşılığı satmak üzere imal ettikleri mal veya hizmetin, imalat girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmete ilişkin olarak ödemiş oldukları katma değer vergisini indirim mevzu yapacakları, bunun haricinde idarenin satışa mevzu olmayan kamu hizmeti imalatında nihai tüketici olarak kullanmak veya sarf etmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen katma değer vergisinin ise indirim mevzu yapılmayacağı ve bu tutarların ilgili gider veya varlık hesabının maliyet bedeline ilave edileceği ifade edilmiştir.

191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının kullanıldığı harcamalar incelendiğinde; iktisadi faaliyet kapsamında yer almayan avukatlık vekalet ücreti ödemelerine ait KDV’nin indirim mevzu yapılarak 191 no.lu hesaba kaydedildiği tespit edilmiştir. Mevzubahis hesap ay nihayeti itibarıyla 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı ile mahsup edilip fazla kısmı 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına aktarıldığından, 190 no.lu hesap bilançoda, avukatlık vekalet ücreti ödemeleri KDV tutarı 486.509,45 TL tutarında fazla olarak yer almaktadır.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, avukatlık vekalet ücreti ödemelerine ait KDV’nin indirim mevzu yapılmayacağı ifade edilmiştir.

Ticari faaliyet kapsamında olmayan harcamalara ait KDV’nin indirilmemesi, vaziyete göre giderleştirilmesi yahut varlığın maliyet bedeline eklenmesi gerekmektedir.