|
ÖZET: Sultanhisar Belediyesi’nin 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda, katma değer vergisi (KDV) indirim uygulamalarına ilişkin önemli bulgulara ulaşılmıştır. Belediyenin, iktisadi faaliyet kapsamına girmeyen giderler için KDV indirimini, bu giderlerin ticari nitelikte olup olmadığına bakmaksızın tüm alımlarda uyguladığı tespit edilmiştir. KDV Kanunu’nun ilgili maddelerine göre, yalnızca vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’nin indirim konusu yapılabileceği belirtilmektedir. Bu bağlamda, vergiye tabi olmayan veya istisna kapsamındaki işlemler için ödenen KDV’nin indirilmesi mümkün değildir.
Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereğince, yalnızca gelir getirici faaliyetler için yapılan mal ve hizmet alımlarında ödenen KDV indirim konusu olabilmektedir. Sultanhisar Belediyesi’nin giderlerinin tamamının gelir getirici faaliyetler için yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durum, 191 İndirilecek KDV Hesabı’nın borç bakiyesinin beklenenden fazla olmasına yol açmış ve dolayısıyla 190 Devreden KDV Hesabı’nın borç bakiyesi artmıştır. KDV indirimine tabi işlemlerin belirlenmesi, giderlerin niteliğine göre yapılmalı; ticari faaliyetle bağlantılı olan giderler indirim konusu olmalıdır. |
BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Sultanhisar Belediyesinin KDV indirimini, ticari nitelikte olup olmamasına bakılmaksızın belirli birimlerinin yaptığı tüm alımlarda uyguladığı tespit edilmiştir.
KDV Kanunu’nun 1/3-g maddesine göre genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetleri KDV’ye tabidir.
Aynı Kanunun ‘‘Vergi İndirimi” başlıklı 29/1 maddesine göre ise mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi ve ithal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen katma değer vergisini indirebilirler.
Ancak, Kanunun 30/a maddesine göre vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün değildir. Ayrıca, KDV Kanunu’nun 33/1’inci maddesine göre de bu Kanuna göre indirim hakkı tanınan işlemlerle indirim hakkı tanınmayan işlemlerin bir arada yapılması halinde, fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisinin ancak indirim hakkı tanınan işlemlere isabet eden kısmı indirim konusu yapılır.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, belediyenin vergiye tabi mal teslimi ve hizmet ifaları üzerinden hesapladığı KDV’den, Kanunun 29,30/a ve 33’üncü maddeleri uyarınca yalnızca bu mal teslimi ve hizmet ifalarına ilişkin olarak yüklenilen KDV’yi indirmesi mümkündür.
Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153/2’inci maddesine göre Mahalli idareler, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları Katma Değer Vergisini indirim konusu yaparlar. Bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisi indirim konusu yapılmaz ve bu tutarlar ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edilir. Ancak, Sultanhisar Belediyesi Yapılan incelemede tüm giderlerinin gelir getirici faaliyet için yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu yanlış kayıt sonucunda 191 İndirilecek KDV Hesabının borç bakiyesi olması gerekenden fazla çalışmıştır. Bunun sonucunda ay sonu yapılan devir kayıtlarında 190 Devreden KDV Hesabının borç bakiyesi artmıştır. KDV indirimine konu edilecek ve edilmeyecek işlemlerin tespiti, Belediyenin birimleri esas alınarak değil, bizatihi yapılan giderin niteliği dikkate alınarak yapılmalıdır.
Başka bir deyişle, hangi birimle ilgili olursa olsun, yapılan gider, ticari faaliyet konusu ile ilgili ise KDV indirimine konu olmalı, aksi takdirde indirime konu olmamalıdır.