|
ÖZET: İlgili denetim raporuna göre, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, iktisadi faaliyet konusu olmayan giderler için ödenen katma değer vergisini (KDV) indirim konusu yapmamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153. maddesi, indirim hakkı doğuran KDV’nin, mal ve hizmet alımları sırasında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, belediyelerin yalnızca ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyetler kapsamında ödediği KDV’yi indirim konusu yapması mümkündür. Ancak, kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak satın alınan mal ve hizmetler için ödenen KDV, indirim konusu yapılamaz.
Denetim sonuçlarına göre, belediyelerin 2024 yılı ve öncesinde gerçekleştirdiği ticari niteliği bulunmayan alımlara ilişkin KDV’lerin, 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Oysa bu tür alımlar için ödenen KDV’nin, ilgili gider hesaplarına veya varlık hesaplarına maliyet bedeli olarak eklenmesi gerekmektedir. Belediyenin, gelecekte ticari faaliyetler dışında yapılan alımlarda KDV’nin belirtilen usul ve esaslara uygun olarak işleneceğini ifade ettiği belirtilmiştir. Bu durum, indirim konusu yapılamayacak KDV tutarlarının maliyet unsuru olarak kaydedilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye hizmetleri ihtiyacı için satın alınan mal ve hizmetlere ödenen katma değer vergisi tutarlarının 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153’üncü maddesinde, İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağı, mahalli idarelerin, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları Katma Değer Vergisini indirim konusu yapacakları, bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılmayacağı ve bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edileceği sarih bir şekilde açıklandıktan sonra; aynı Yönetmelik’in 190 Devreden Katma Değer Vergisine ilişkin olarak hesabın niteliğini düzenleyen 151’inci maddesinde ise; bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme devreden katma değer vergisi bu hesapta izleneceği belirtilmiştir.
Bu Maddeye göre; belediyelerin kuruluş amaçlarına uygun ticari niteliği bulunmayan faaliyetlerinin, indirilecek katma değer vergisi kapsamına dâhil edilmemesi, ancak ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet kapsamında mal ve hizmetlere ilişkin ödediği katma değer vergisini, hesaplanan katma değer vergisinden indirilebilmesi mümkün bulunmaktadır.
Ancak, Belediyenin 2024 yılı ve öncesinde gerçekleştirilen ve ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet niteliğinde olmayan tüm alımlarına ilişkin katma değer vergilerinin indirim konusu yapılarak 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedildiği oysa Belediyenin satışa konu olmayan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için ödediği KDV’nin indirim konusu yapılmaması ve indirim konusu yapılmayacak bu tutarların 630 Giderler Hesabına ya da ilgili varlık hesabının maliyetine eklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Belediye cevabında; bundan sonraki ticari faaliyet konusu dışında yapılan alımlarda Katma Değer Vergisinin belirtilen usul ve esaslarına göre işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, indirime konu edilemeyecek KDV tutarlarının bir maliyet unsuru olarak gider hesaplarına ya da ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir.