|
ÖZET: Kamu idaresinin, iktisadi faaliyet konusu olmayan giderlere ilişkin katma değer vergisini indirim konusu yapma uygulaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin yalnızca mal ve hizmet alımlarıyla sınırlı olduğunu ve kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanılan mal ve hizmetler için ödenen vergilerin indirim konusu yapılamayacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, kamu idaresinin su hizmeti üretim girdisi dışındaki tüm mal ve hizmet alımları için yüklenilen katma değer vergisini indirim konusu yaptığını göstermektedir.
Bu durum, 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabında 9.958.903,35 TL gibi yüksek bir bakiye oluşmasına yol açmıştır. Kamu idaresi, 2024 yılının Ağustos ayından itibaren hatalı uygulamayı büyük ölçüde düzeltmiş olsa da, geçmiş yıllardan gelen tutarlar nedeniyle hesapta hala yüksek bir bakiye bulunmaktadır. Yönetmelik gereği, yalnızca su hizmetinin üretim girdisi olarak alınan mal ve hizmetler için ödenen katma değer vergisinin indirim konusu yapılması gerektiği, diğer alımlar için ödenen vergilerin ise ilgili gider veya varlık hesabına eklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin katma değer vergisi hesaplarını hatalı kullanması, mevzuata aykırı bir durum yaratmış ve yüksek bakiye ile sonuçlanmıştır. 2024 yılı muhasebe kayıtlarında düzeltme yapılmaması, bu sorunun devam etmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda, su hizmetinin üretim girdisi dışındaki alımlara ilişkin katma değer vergisinin indirim konusu yapılmaması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu idaresinin satın alınan bütün mal ve hizmet alımları karşılığında yüklenilen katma değer vergisini indirim konusu yaptığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 151’inci maddesinde 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme devreden katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağına ve devam eden 152’nci maddesinde de hesabın işleyişine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Yönetmelik’in 153’üncü maddesinde 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının, mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağı ifade edildikten sonra maddenin devamında mahalli idarelerin, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları Katma Değer Vergisini indirim konusu yapacakları; bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılmayacağı ve bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede kamu idaresinin, su satışı karşılığında katma değer vergisi mükellefiyetinin bulunduğu; ancak su hizmetinin üretim girdisi olan mal ve hizmet alımları dışında kalan mal ve hizmet alımlarının tamamı için yüklenilen katma değer vergisini indirim konusu yaptığı görülmüştür. Bu nedenle 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının 9.958.903,35 TL bakiye ihtiva ettiği görülmektedir.
Kamu idaresi 2024 yılının Ağustos ayından sonra hatalı uygulamayı büyük ölçüde düzeltmişse de (sadece birkaç yevmiyede indirilecek KDV hesabı hatalı çalıştırılmıştır.) geçmiş yıllardan gelen tutarlar hesabın yüksek tutarda bakiye vermesine neden olmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü gereği su hizmetinin üretim girdisi olarak satın alınan mal ve hizmetler karşılığı yüklenilen katma değer vergisinin indirime konu edilmesi, bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılmadan bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresinin indirilecek katma değer vergisi hesabını hatalı kullanması sonucunda; 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının, mevzuata uygun olamayan bir şekilde, yüksek miktarda bakiye vermesine sebebiyet verilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında üretim girdisi olarak yapılan alımlar haricinde 191 İndirilecek KDV Hesabı’nın kullanılmayacağı ifade edilmişse de 2024 yılı muhasebe kayıtlarında herhangi bir düzeltme kaydı yapılmamıştır.
Sonuç olarak, su hizmetinin üretim girdisi olarak yapılan mal ve hizmet alımları dışında yüklenilen katma değer vergisinin indirime konu edilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.