ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kamu hizmeti sunumuna ilişkin Katma Değer Vergisi (KDV) indirim uygulamalarını incelemiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin ticari ve mesleki faaliyetleri dışında kalan işlemler için ödenen KDV’nin indirim konusu yapılamayacağını belirtmektedir. Bu kapsamda, kamu tüzel kişileri tarafından gerçekleştirilen hizmetlerin vergiye tabi olmadığı vurgulanmaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de, belediyelerin yalnızca ticari faaliyetleri için ödenen KDV’nin indirim konusu olabileceğini ifade etmektedir. Yapılan denetim sonucunda, belediyenin 2024 yılı içinde toplam 6.159.614,86 TL tutarında KDV’yi indirim konusu yaparak kaydettiği tespit edilmiştir. İdare, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte mevzuata uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, belediyelerin kuruluş amaçlarına uygun hizmetler dolayısıyla yüklenilen KDV tutarlarının indirim konusu yapılmaması ve bu tutarların doğrudan gider olarak kaydedilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Bu durum, vergi mevzuatına uyum açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin Katma Değer Vergisinin İndirim Konusu Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarece kamu hizmeti sunmak amacıyla gerçekleştirilen hizmetlere ilişkin Katma Değer Vergisi’nin (KDV) indirim konusu yapıldığı görülmüştür.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasının 3/g bendinde; belediyelerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin katma değer vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda 26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin “B. Verginin Konusu ile İlgili Çeşitli Hususlar” başlıklı bölümünün “2. Kamu Kurum ve Kuruluşları, Dernek ve Vakıflar ile Mesleki Kuruluşların Vergilendirilmesi” başlığında ise Kanun’da belirtilen kamu tüzel kişilerinin ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet kapsamına girmeyen, kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetlerinin vergiye tabi olmadığı belirtilmiştir.

Aynı şekilde mezkûr Kanun’un “İndirilemeyecek katma değer vergisi” başlıklı 30’uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, vergiye tabi olmayan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan Katma Değer Vergisi’nin, hesaplanan KDV’den indirilemeyeceği ifade edilmektedir.

Diğer yandan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 191 İndirilecek katma değer vergisi hesabinın niteliğini açıklayan 153’üncü maddesinde; belediyelerin bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları katma değer vergisini indirim konusu yapacağı, bunun dışında satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketilmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen katma değer vergisinin indirim konusu yapılamayacağı ve bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edileceği belirtilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, belediyeler tarafından kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetlerle ilgili işlemler dolayısıyla yüklenilen KDV tutarlarının indirim konusu yapılmaması, indirim konusu yapılmayacak olan bu KDV tutarlarının hizmet alımlarında doğrudan gider olarak kaydedilmesi, mal alımlarında ise ilgili malın maliyetine eklenmesi, sadece vergiye tabi hizmetler ya da ticari niteliği bulunan faaliyetlerin ifası için alınan mal ve hizmetler için ödenen KDV tutarlarının ise bu hizmet ve faaliyetler karşılığında tahsil edilen hesaplanan KDV tutarlarından, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan düzenlemeler doğrultusunda ilgili hesaplar kullanılarak mahsup edilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, İdarenin, 2024 yılı içerisinde toplam 6.159.614,86 TL tutarındaki KDV’nin indirim konusu yapılarak 191 İndirilecek katma değer vergisi hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilerleyen süreçlerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.

İdare tarafından kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile ilgili işlemleri dolayısıyla yüklendikleri KDV tutarlarının indirim konusu yapılmaması, bu tutarların doğrudan giderleştirilmesi gerekmektedir.