İl Özel İdaresine Ait Elektrik Faturalarında Yer Alan Enerji Fonu ile Elektrik Tüketim Vergisi Bedellerinin Muafiyet Kapsamında Değerlendirilmemesi (Sayıştay)

BULGU: İl Özel İdaresine Ait Elektrik Faturalarında Yer Alan Enerji Fonu ile Elektrik Tüketim Vergisi Bedellerinin Muafiyet Kapsamında Değerlendirilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Elektrik faturalarında yer alan enerji fonu olarak bilinen katkı payı tutarı ile elektrik tüketim vergisinin, İl Özel İdaresi Kanunu’nda belirtilen muafiyete rağmen İdarece ödendiği görülmüştür.
5302 sayılı Kanun’un “İl özel idaresine tanınan muafiyetler” başlıklı 8’inci maddesinde;
“İl özel idaresinin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmaz malları ile bunların inşa ve kullanımları katma değer vergisi ile özel tüketim vergisi hariç her türlü vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarından muaftır.” hükmü getirilmiştir. Bu hükme göre İl Özel İdaresi özel ve açık bir kanuni düzenleme olmadıkça, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi haricinde hiçbir vergi, pay vb. ödemeyecektir.
3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti İle Görevlendirilmesi Hakkında Kanun’un geçici 4’üncü maddesinde;
“31/12/2001 tarihine kadar yürürlüğe girecek olan Elektrik Enerjisi Fonu Anlaşmaları uyarınca taahhüt edilen yükümlülükleri karşılamak üzere;
a)3291 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesi gereğince tahsil olunan katkı payı tutarlarından” bahsedilmiştir.
3291 sayılı Kanun’un 21.12.2021 tarihinde 7436 sayılı Kanun ile kaldırılan ek 2’nci maddesinde;
“Nihai tüketiciye elektrik enerjisi satışı yapan lisans sahibi tüzel kişilerin sektör altyapı giderlerine katkı payı, iletim, dağıtım ve perakende satış hizmetlerine ilişkin bedeller hariç olmak üzere belirlenir. Tedarikçiler bu bedeli faturalarında ayrıca gösterir.” hükmü mevcuttur.
Yukarıdaki hükümlere istinaden elektrik tüketimlerinden katkı payı alınmakta ve bu tutarlar faturaya yansıtılmaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34’üncü maddesinde belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketimi, Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisine tabi olacağı belirtilmiştir.
Söz konusu kanunlarda, anılan katkı payı ve vergiye başka kanunla muafiyet getirilemeyeceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 8’inci maddesinde idarenin kamu hizmetine ayrılan, kamunun yararlanmasına açık olan, gelir getirmeyen taşınmaz malları ile inşa ve kullanımlarının her türlü resim, harç, katkı ve katılma paylarından muaf olacağı hükmü, söz konusu pay ve vergi için de geçerlidir.
Kanunla tanınan muafiyet sebebiyle, il özel idarelerinin 3291 sayılı Kanun’un ek 2’inci maddesinde belirtilen “katkı payı”, faturalardaki tabir ile “enerji fonu” bedeli ile 2464 sayılı Kanun’da belirtilen elektrik tüketim vergisi bedelini ödememesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında İl Özel İdaresine ait elektrik faturalarında yer alan enerji fonu ile elektrik tüketim vergisi bedellerinin muafiyeti ile ilgili tedarikçi firmaya talep yazısı yazıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak 3291 sayılı Kanun kapsamında tanınan muafiyet kapsamında tanınan muafiyet haklarının takip edilerek söz konusu katkı payı ve vergilerin ödenmemesi gerekmektedir.