İlahiyat Fakültesi Yapım İşi Uygulama Projesinin Gerekli Nitelikte Hazırlanmaması Nedeniyle İhalenin Sonuçlandırılamaması (Sayıştay)

BULGU: İlahiyat Fakültesi Yapım İşi Uygulama Projesinin Gerekli Nitelikte Hazırlanmaması Nedeniyle İhalenin Sonuçlandırılamaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

İlk uygulama projesi 2016 yılında yapılan, 5 kez açık ihale yöntemiyle ihaleye çıkılan İlahiyat Fakültesi Binası Yapım İşinin ihalesinin sonuçlandırılamadığı tespit edilmiştir.
İlahiyat Fakültesi Binası yaklaşık 2.740 m2 taban alanlı, 3 blok halinde, 4 kat olarak ihale edilmiştir. Yaklaşık maliyet hazırlanırken ilk üç ihalede bakanlık fiyatları dikkate alınmış son iki ihalede güncel rayiçlerin enflasyonist ortamın değerlendirilmesi için bakanlık fiyatlarına ÜFE katsayıları uygulanarak güncelleme yapılmıştır. Yaklaşık maliyetin nasıl hazırlanacağı Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde bulunmaktadır. Söz konusu Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde; idare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelik’te belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanacağı ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde; ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespit edilmesi için çeşitli yöntemler belirlenerek, idarelerin, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde sayılan bu yöntemlerden birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmadan kullanılabileceği belirtilmiştir. Yaklaşık maliyetin, bu şekilde, birden çok yöntemle tespit edilebilmesi ise idarelerin yaklaşık maliyeti gerçekçi hazırlamasına imkân tanımaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; Uygulama projesi, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlanmış, “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) bendinde; yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı, ihale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabileceği, uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; yapım işlerinde; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Belirtilen hükümler birlikte dikkate alındığında; anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak üzere ihaleye çıkarılan yapım işlerinde, ihale yapılmadan önce, idarenin; işin yapılacağı arsa ile ilgili mülkiyet, kamulaştırma, imar işleri ve uygulama projesini hazırlaması gerekmektedir. Uygulama projelerinde her türlü zemin araştırılmasının yapılmak suretiyle zeminin yapısına uygun imalatlarını barındıran statik proje, yapı estetiği ve tercihini belirleyen mimari proje, mekanik proje, elektrik projesi ve yapıya ait her türlü ayrıntıyı barındıran projenin bulundurulması; bu projelerin fen ve sanat kurallarına uygun olarak hazırlatılıp, ihale dokümanında isteklilere sunulması gerekmektedir.
Denetimlerde; Ordu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Binasının ilk uygulama projesi, 02.06.2016 tarihinde yapılan 2016/171862 İhale Kayıt Numaralı “İlahiyat Fakültesi Binası Proje ve İhale Dokümanlarının Hazırlanması İşi” ihalesi ile toplam 15.300 m2 kapalı alana sahip olacak şekilde ihale bedeli KDV hariç 145.000,00 TL olarak yaptırılmıştır. Bu proje yatırım programına alınmadığı ve mevcut deprem yönetmeliğine uygun olmadığı için uygulanamamıştır.
2020 yılında proje toplam 15.313 m2 kapalı alana sahip olacak şekilde 2021 yılı yatırım programına alınmak üzere teklif edilmiş, ancak Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından 10.000 m2 olarak yatırım programına alınmış ve onaylanmıştır. Buna uygun olarak 05.04.2021 tarihinde yapılan 2021/142936 İhale Kayıt Numaralı “İlahiyat Fakültesi Binası Proje ve İhale Dokümanlarının Hazırlanması İşi” ihalesi ile yeni uygulama projesi, KDV hariç 137.300,00 TL ihale bedeliyle, mevcut deprem yönetmeliğine ve yatırım programına uygun olarak 10.967,74 m2 kapalı alana sahip olacak şekilde yaptırılmıştır.
Yeni uygulama projesinin hazırlanmasıyla 15.03.2022 (İKN: 2022/133619) tarihinde yapım işi ihalesi yapılmış, ihalenin yaklaşık maliyeti 71.627.055,36 TL, ihalede teklif edilen geçerli olabilecek tek teklif 83.300.000,00 TL olduğundan İhale Komisyonu tarafından teklifin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması ve tek teklif olması nedeniyle ihalede rekabet koşullarının oluşmaması gerekçeleriyle Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesi uyarınca ihale iptal edilmiştir. 05.07.2022 (İKN: 2022/576982) ve 27.09.2022 (İKN: 2022/886471) tarihlerinde yapılan 2. ve 3. ihaleler ihaleye teklif veren istekli çıkmaması nedeniyle iptal edilmiştir.
Projenin 4’üncü yapım işi ihalesi 27.12.2022 (İKN: 2022/1307384) tarihinde yapılmış, yaklaşık maliyeti 119.555.715,14 TL olan ihaleye 141.650.000,00 TL, 143.000.000,00 TL, 152.952.053,00 TL olmak üzere 3 geçerli teklif sunulmuştur. İhalenin İhale Komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda yaklaşık maliyet ile en düşük teklif fiyatı arasındaki %18,48 oranındaki farkın yüksek olduğu değerlendirilmiş ve ihale iptal edilmiştir.
09.05.2023 (İKN: 2023/384789) tarihinde yapılan 5’inci ihalenin yaklaşık maliyeti 135.229.483,41 TL olup, geçerli olabilecek tek teklif sunulmuştur. 162.500.000,00 TL tutarındaki teklif yaklaşık maliyetin çok üzerinde olduğundan ihale iptal edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’a göre idareler ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Benzer hüküm 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 12’nci maddesinde de bulunmaktadır. Buna göre, üniversitenin kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanması ve planlarını kaynaklarını ihtiyaç doğrultusunda kullanması gerekmektedir.
Bu kapsamda üniversite yatırım programında yer alan İlahiyat Fakültesi Binası Yapım İşi 2016 yılında ihtiyaç olarak belirlenmiş ancak aradan geçen 7 yıllık sürede iki kez proje değişikliğine gidilmiş olmasına rağmen sonuçlandırılamamışır. Bu durum planlanan kamu hizmetinde gecikmeye neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, İlahiyat Fakültesi İnşaat Projesinin 6.500 m2 olarak revize edildiği, yatırım ödeneğinin onaylandığı, yaklaşık maliyet hazırlandıktan sonra proje ihalesine çıkılacağı, proje tamamlandıktan sonra yapım ihalesinin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; planlanan kamu hizmetinin gecikmesinin önlenmesi için mevcut uygulama projesinin üniversite ihtiyaçlarına göre tekrar revize edilerek ihaleye yeniden çıkılması, işin yaklaşık maliyeti hesaplanmasında Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3’üncü maddesi uyarınca verilen teklifler yaklaşık maliyetin makul derece üzerinde olsa da enflasyonist durum göz önünde bulundurularak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

ORDU ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE
İŞLETMESİ
2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 16
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 18
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 19
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 19
DENETİM GÖRÜŞÜ 19
DENETİM BULGULARI 20
EKLER 23
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Kayıtlarının Bulunması ve Geriye Dönük Kayıt Yapılması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 17.06.2009 tarih ve 27261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur.
Adı geçen Yönetmelik, 25.01.2021 tarih ve 31375 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 5’inci maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir:
Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilen konularda; bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak.
Faaliyet alanı ile ilgili her türlü danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetleri vermek; analiz, ölçüm, test ve kalibrasyon yapmak.
Klinik, poliklinik, ameliyathane, laboratuvar ve mahallinde yapılacak her çeşit muayene, tetkik, tahlil, tedavi ve sağlık hizmetleri ile yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşlar işletmek.
ç) Beden eğitimi, spor ve antrenörlük alanlarında, seminerler, eğitim programları, yarışmalar düzenlemek ve bu amaçla ilgili spor tesislerini işletmek.
Uzaktan veya yüz yüze eğitici-öğretici seminer, konferans, sempozyum düzenlemek ve kurslar açmak.
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri pazarlamak ve satımı yapılmak üzere satış ve teşhir yerleri açmak.
Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 13’tür.
İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 1 idari memur ve 1 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 2’sinin kadrosu özel bütçededir.
Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü, 1 müdür yardımcısı ve 2 memur bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir.
Ordu Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2023 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır.
Başlangıç bütçesinde 62.890.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 130.475.500,00 TL’ye yükselmiştir.
İşletmenin 2023 yılında 77.244.579,33 TL bütçe giderine karşılık 89.463.100,39 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır.
İşletmede 2023 yılı gelir tablosuna göre 90.243.696,17 TL gelir elde edilmiş, 71.655.473,05 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 18.588.223,12 TL kârla tamamlanmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir.
Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Ordu Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.