|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Müdürlükleri tarafından kesinleşen mahkeme giderlerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle önemli miktarda gecikme faizi ödendiğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda, öncelikle vergi, harç, prim ve ilama bağlı borçlar gibi ödemeleri gerçekleştirmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, ödenmemesi durumunda ek yükümlülükler doğuran borçların öncelikli olarak karşılanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemeler, İl Müdürlükleri’nin kesinleşen mahkeme alacaklarını zamanında ödemediğini göstermektedir. Bu gecikmeler, mahkeme alacaklarının faizi, avukatlık vekalet ücretlerinin faizi ve diğer gider kalemlerinin de zamanında ödenmemesine yol açmıştır. Özellikle, mahkeme kararının kesinleşme tarihi ile ödenek aktarım talep yazısının yazılması arasında uzun süreler geçmesi, gecikmenin esas nedenini oluşturmaktadır. Kamu İdaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla ilgili birimlere gerekli bilgilendirmelerin yapıldığını belirtmiştir. Bu nedenle, İl Müdürlükleri tarafından gecikme faizi ödemesi yapılan dosyaların belirlenerek, kamu zararını önlemek için ödemelerin en kısa sürede gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İlama Bağlı Giderlerin Zamanında Ödenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İl Müdürlükleri tarafından kesinleşen mahkeme giderlerinin zamanında ödenmemesi sonucu yüksek miktarlarda gecikme faizi ödenmesine sebebiyet verildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Bu hükümlere göre, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, İdareler ödemelerinde, vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara öncelik vermek durumundadır.
Yapılan incelemede, İl Müdürlükleri tarafından kesinleşen mahkeme alacaklarının zamanında ödenmediği, bunun sonucunda da mahkeme alacağının faizi, avukatlık vekalet ücretinin faizi, diğer giderlerin faizi gibi gider kalemlerinin de ödenmek durumunda kalındığı anlaşılmıştır.
Mahkeme kararının kesinleşme tarihi ile ödenek aktarımı talep yazısı yazılması arasında çok uzun süreler olduğu, yani esas gecikmenin ödenek aktarımı yazısı yazılması ile ödeneğin gelmesi arasındaki süreden değil, personel tarafından kesinleşen mahkeme kararlarına ilişkin ödenek talebi yazılarının zamanında yazılmamasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususun düzeltilmesi için ilgili birimlere gerekli bilgilendirmelerin yapıldığı ifade edilmektedir.
Açıklanan nedenlerle, İl Müdürlükleri tarafından gecikme faizi ödemesi yapılan dosyaların tespit edilerek, daha fazla kamu zararına sebebiyet verilmesini engellemek için ödemelerin en erken zamanda yapılması gerektiği düşünülmektedir.