|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlık aleyhine sonuçlanan kesinleşmemiş davalar nedeniyle karşı taraf avukatına yapılan vekalet ücreti ödemelerinin 998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabında takip edilmediğini ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 12. maddesi, kamu idarelerinin gelecekte oluşabilecek hak ve yükümlülüklerini izlemek amacıyla nazım hesapların kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, Bakanlık tarafından yapılan avukatlık vekalet ücreti ödemeleri, bu hesaplar aracılığıyla izlenmemekte ve muhasebeleştirilmemektedir.
Bakanlığın taşra harcama birimlerinde, avukatlık vekalet ücretleri 830 Giderler Hesabı üzerinden yargılama giderleri ile birlikte ödenmektedir. Ancak, bu ödemelerin ne kadarının vekalet ücreti olduğu ayrıştırılamadığından, 2021 yılına ait toplam ödeme tutarları belirlenememiştir. Ayrıca, mevcut kayıt sisteminin yetersizliği nedeniyle, Bakanlık lehine sonuçlanan davalarda tahsil edilmesi gereken alacakların tutarı da tespit edilememektedir. Sonuç olarak, mali tabloların doğru bir şekilde raporlanabilmesi ve şarta bağlı alacakların etkin bir şekilde takip edilebilmesi için, Bakanlık aleyhine sonuçlanan davalarda karşı taraf avukatına ödenen vekalet ücretlerinin 998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, devam eden davalarla ilgili vekalet ücretlerinin envanterinin çıkarılarak muhasebeleştirilmesi ve kesinleşen kararlar doğrultusunda alacakların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İlama Bağlı Olarak Ödenen Avukatlık Vekalet Ücreti Ödemelerinde Nazım Hesapların Kullanılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın aleyhine sonuçlanan kesinleşmemiş davalar nedeniyle karşı tarafın avukatına yapılan ve Bakanlık lehine kesinleşmesi halinde geri alınması gereken avukatlık vekâlet ücreti ödemelerinin 998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinde, kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesapların kullanılacağı belirtilmiş, bu hesapların mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterileceği hükme bağlanmıştır.
Diğer Yasal Giderler tertibinden yapılan ve içerisinde karşı taraf avukatı için ödenen vekâlet ücretleri, henüz davanın kesinleşmemesi, temyiz edilmesi, sonucunda Bakanlık lehine verilecek karara bağlı olarak geri alınması gereken paralardandır. Bu niteliği ile henüz kesinleşmemiş kararlara istinaden karşı taraf avukatlarına yapılan vekâlet ücret ödemeleri şarta bağlı alacak niteliğinde olup, bu tutarının izlenmesi ve muhasebeleştirilmesi de gerekmektedir. Bu amaçla Genel Bütçe Detaylı Hesap Planında 998.01- (999.01) Diğer Nazım Hesaplar – Avukatlık Vekâlet Ücretleri kodunda- açılmış olup bu hesaplar kullanılarak takibi gerekmektedir. 998 kodlu hesaba kayıtlı tutarlar, davanın bakanlık lehine sonuçlanması durumunda 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilerek takip ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.
Ancak Bakanlığın taşra harcama birimlerinde yapılan Avukatlık Vekâlet Ücretleri, 830 Giderler Hesabının 03.04.02.90 Diğer Yasal Giderler detay kodundan yargılama gideri, vekâlet ücreti ve yasal faiz ödemeleri ile birlikte ödenmekte, bu koddan yapılan ödemelerin ne kadarının avukat vekâlet ücreti ödemesi olduğu ayrıştırılmaksızın ödendiğinden, 2021 yılında bu kapsamda yapılan ödeme tutarları tespit edilememektedir. Başka bir kayıt sistemi de bulunmadığından devam eden davalar bakanlık lehine sonuçlandığında bakanlık tarafından tahsili gereken alacakların tutarı tarafımızca tespit edilememiştir. Bunların dava dosyalarından derlenerek tespiti mümkündür. Miktarı tespit edilememekle birlikte bu kapsamda yapılan işlemlerin muhasebeleştirilmedikleri ve bakanlık lehine kesinleştiğinde 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına da alınmadıkları, bunun yerine muhasebe dışında takip edilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır.
Söz konusu hususa 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilmiş olmakla birlikte halen çözüme kavuşturulamamıştır.
Sonuç olarak, Mali tabloların tam ve doğru raporlanması ve şarta bağlı alacakların zafiyete uğramaksızın takip ve tahsil edilebilmesi amacıyla;
– Bakanlık aleyhine sonuçlanan davalarda karşı tarafın avukatına ödenen avukatlık vekâlet ücretlerinin 998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabında izlenmesi için iş süreçlerinin görev yetki ve sorumluluklarına göre düzenlenmesi,
-Devam Eden davalar nedeniyle karşı taraf avukatına ödenen (kesinleştiğinde bakanlık alacağına dönüşebilecek) vekalet ücretlerinin dosyalarından envanterinin çıkarılarak 998 Diğer Nazım Hesaplarında muhasebeleştirilmesi,
– Kesinleşen kararlar gereği alacak haline dönüşen ve henüz tahsil edilmemiş vekalet ücreti alacaklarının envanterinin dosyalarından çıkarılarak 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alınması, gerekmektedir.