|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin İlan, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği’ne uyum konusunda eksiklikler tespit etmiştir. Yönetmelik, bina zemin katlarındaki işletmelere vergi mükellefiyeti getirmekte, ancak üst katlarda ticari tanıtım, reklam ve ilanların asılmasına izin vermemektedir. Buna rağmen, üst katlarda bu tür uygulamaların varlığı gözlemlenmiş, denetimlerin yapılmasına rağmen cezai müeyyidelerin uygulanmadığı belirlenmiştir.
Yönetmelik’in 22. maddesi, konut, konut + ticaret ve ticaret alanları için üst katlarda reklam ve ilanların asılmasını yasaklamaktadır. Ancak, denetim faaliyetleri sırasında bu kurallara aykırı durumların tespit edilmesine rağmen, ilgili cezaların uygulanmadığı ortaya çıkmıştır. İlgili yönetmelikte belirtilen denetim ve ceza hükümleri, izinsiz reklam ve ilanların kaldırılması ve sorumluların cezalandırılması için gerekli önlemleri içermektedir. Belediye, bu bulgular ışığında İlan, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği’nde güncellemeler yapmayı planlamakta ve üst katlardaki izinsiz reklamlara yönelik denetimlere devam edeceğini bildirmiştir. Yeni yönetmelik ile reklam faaliyetlerinin hukuka, şehir estetiğine ve vergi düzenlemelerine uygun bir şekilde yürütülmesi hedeflenmektedir. Bu bağlamda, idarenin yönetmelik hükümlerine titizlikle uyması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İlan, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğinde Belirtilen Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluğundaki alanlarda belediye tarafından yürürlüğe konulan yönetmelik hükümlerine göre bina zemin katlarındaki işletmeler için vergi mükellefiyeti oluşturulduğu fakat ‘’üst katlarda ticari tanıtım, reklam, ilan tabela ve levhaları asılamaz ve konulamaz” hükmüne rağmen aksi durumların tespitinin yapılmayıp, Yönetmelik’te belirtilen cezai müeyyidelerin uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Belediye tarafından yürürlüğe konulan İlan Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği’nin “Konut, Konut + Ticaret, Ticaret alanları” başlıklı 22’nci maddenin birinci fıkrasında;
“Şehirde görüntü kirliliğini önlemek amacıyla Siyasi Parti Merkezleri, Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Meslek Odaları Yönetim Merkezleri hariç binaların zemin katları haricindeki üst katlarda ticari tanıtım, reklam, ilan tabela ve levhaları asılamaz ve konulamaz.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü çerçevesinde konu incelendiğinde; Belediyenin “Konut, Konut + Ticaret, Ticaret alanları” başlıklı 22’nci maddenin ilk fıkrasında belirtilen hükümlere göre; ilan ve reklam mükellefiyetinin Siyasi Parti Merkezleri, Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Meslek Odaları Yönetim Merkezleri hariç, binaların sadece zemin katlarda bulunan işletmelere ait olduğu belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Denetim” başlıklı 34’üncü maddenin son fıkrasında;
“Bu yönetmelik hükümlerine aykırı veya izinsiz konulan ilan, reklam ve tanıtım elemanları Büyükşehir Belediyeleri ve İlçe Belediyeleri denetim elemanlarınca tespit edildiğinde Eskişehir Büyükşehir Belediyesi İlan ve Reklam Komisyonu’na bildirilir. İlan ve Reklam Komisyonu’nun görüşü doğrultusunda ilgili belediyesine bağlı denetim birimlerince kaldırılır.”
“Ceza Hükümleri” başlıklı 35’inci maddesinde;
“İzinsiz veya bu yönetmelik hükümlerine aykırı olarak yapılan, ilan, tanıtım ve reklamlarla, belirlenmiş reklam, tanıtım yer ve elemanları ile ölçüleri dışında binalar, elektrik direkleri, telefon kabinleri ile dağıtım kutuları, trafolar ve benzeri her türlü kamu malları üzerine yapıştırılan reklamlar ve ilanların meydana getirdiği görüntü kirlilik ve kamu malına verilen zarardan dolayı yapılacak mevzuatta öngörülen para cezaları ve yaptırımlardan reklam ya da ilan sahibi kişi veya firma doğrudan sorumludur.
İzinsiz ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak ilan, reklam ve tanıtım elemanlarını koyanlar için, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılması için gerekli mercilere müracaat edilir.” hükümleri yer almaktadır.
Ancak belediyenin yetki ve sorumluluğundaki caddeler incelendiğinde zemin katların yanında, üst katlarda da ilan ve reklam tabelalarının bulunduğu belirlenmiştir. Belediye tarafından sadece zemin katlarda bulunan işletmeler için ilan reklam vergisi mükellefiyeti oluşturulmuş fakat Yönetmelik hükümlerine aykırı bir şekilde; ilan, tabela ve levha asan üst katlardaki işletme sahipleri için Yönetmelik’te belirtilen 34’üncü madde gereği denetim faaliyetlerine başlandığı ancak denetimi yapılan yerlere ilişkin 35’inci maddede belirtilen cezai hükümlerinin uygulanmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında; ilgili bulguda belirtilen hususlar doğrultusunda Eskişehir Büyükşehir Belediyesi İlan, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği’nde güncelleme yapılacağı, taslak yönetmeliğin hazırlandığı ve ilgili birimlerin görüşlerinin alınmasının ardından Haziran ayı Belediye Meclisi gündemine sunulmasının planlandığı, üst katlara izinsiz asılan reklamlara yönelik denetimlerin sürdürüleceği, aykırılıklara idari para cezası uygulanmaya devam edileceği ve yeni yönetmelikle ilan ve reklam faaliyetlerinin hukuka, şehir estetiğine ve vergi düzenlemelerine uygun yürütülmesinin güvence altına alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin yönetmelikte belirtilen mevzuat hükümlerine uygun şekilde hareket etmesi gerekmektedir.