ÖZET: İlan ve Reklam Vergisi Beyannameleri üzerinde gerekli denetimlerin yapılmadığı tespit edilmiştir. Büyükşehir Belediyesi’nin kontrolü altındaki ilan ve reklam alanlarında, bu hizmeti sunan firmaların beyannameleri, yeterli kanıtlayıcı belgeler olmaksızın sunulmakta ve idare tarafından bu beyannamelerin doğruluğu için herhangi bir kontrol gerçekleştirilmemektedir. Bu durum, tahsil edilen ilan ve reklam vergisinin beklenenin çok altında kalmasına yol açmaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda belirtilen düzenlemelere göre, ilan ve reklam vergisi mükellefleri, bu işlerle ilgili beyanname vermekle yükümlüdür. Ancak, yapılan incelemelerde, Büyükşehir Belediyesi’nin yetki alanındaki billboard, durak ve diğer reklam alanlarının işletme hakkının bir firmaya devredildiği, bu firmanın ise beyanname süreçlerinde eksiklikler bulunduğu ortaya çıkmıştır.

Kamu İdaresi, Konya Büyükşehir Belediyesi’nin kontrolündeki ilan ve reklam alanlarına ilişkin denetimlerin yapıldığını belirtse de, mevcut eksikliklerin giderilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, firma tarafından sunulan ilan ve reklam vergisi beyannamelerinin etkin bir şekilde kontrol edilmesi ve denetlenmesi, idarenin gelir kaybını önlemek açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İlan ve Reklam Vergisi Beyannamelerinin Denetim ve Kontrollerinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Büyükşehir Belediyesi kontrolü altında bulunan ilan ve reklam alanlarında ilan ve reklam veren ve bu işi mutat meslek olarak yapan şirketin ilan ve reklam vergisi beyannamelerinde gerekli kontrol ve denetimlerin yapılmadığı görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun;

“Konu” başlıklı 12’nci maddesinde; belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklamın ilan ve reklam vergisine tabi olduğu, 13’üncü maddesinin birinci fıkrasında ilan ve reklam vergisinin mükellefinin ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişiler olduğu, aynı maddenin ikinci fıkrasında ilan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenlerin başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumlu bulunduğu,

“Tarife ve nispet” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasında tarifeler belirtilerek, vergi tarifesinin uygulanmasında uyulacak esasları düzenleyen ikinci fıkrasının (d) bendinde vergi tarifesinin 1, 2 ve 4’üncü bentlerinde belirtilen ilan ve reklamların süresinin 6 aydan; 3’üncü bendinde belirtilen ilan ve reklamın süresinin 1 haftadan az olması durumunda vergi miktarının yarısının alınacağı; 6 ayı geçen süreler için 1 yıl, hafta kesirlerinin de tam hafta sayılacağı,

“Verginin tarhı ve ödenmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde; vergiye tabi ilan ve reklamlarda, ilan ve reklam işinin mükellefçe yapılması halinde ilan veya reklam işinin yapılmasından önce mükellef tarafından; ilan ve reklam işinin bu işi mutad meslek olarak ifa edenler tarafından yapılması halinde ilan ve reklam işini yapanlarca ilan veya reklamın yapıldığı ayı takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerine verginin tarh ve tahakkuk ettirileceği,

Hüküm altına alınmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde ise; büyükşehir belediyelerinin yetki alanında bulunan yol, meydan, bulvar, cadde ve ana yollar belirtilerek, aynı Kanun’un 23’üncü maddesinde bu alanlar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilân ve reklamın vergisi ile asma, tahsis ve bakım ücretlerinin büyükşehir belediyesinin gelirleri arasında olduğu ifade edilmiştir.

Ancak yapılan incelemede; Büyükşehir Belediyesinin yetki ve kontrolü altındaki alanlar içerisinde bulunan billboard, Megalight, durak ve benzeri kent mobilyaları ile motorlu taşıtların içine ve dışına konulan ilan ve reklam alanlarını işletme hakkının bir firmaya ihale edildiği; firma tarafından ilan reklam vergisi beyannamelerinin kanıtlayıcı belgeler olmadan verildiği ve idare tarafından beyannamelerin doğruluğu için herhangi bir denetim ve kontrolün yapılmadığı, bu nedenlerle tahsil edilen ilan ve reklam vergisinin çok düşük tutarda olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresince her ne kadar, Konya Büyükşehir Belediyesi kontrolü altında bulunan ilan ve reklam alanlarına ilişkin ilan ve reklam vergi beyannamelerinde gerekli kontroller ve denetimlerin yapılarak mevzuat hükümlerinin uygulandığı ifade edilmişse de, yapılan çalışmaların denetim yılında tespit edilen eksiklikleri tam anlamıyla gidermediği anlaşıldığından bulgunun denetim raporunda yer alması gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, firma tarafından verilen ilan reklam vergisi beyannamelerinin kontrolü ve denetiminin sağlanarak idarenin gelir kaybının önüne geçilmesi gerekmektedir.