ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Yakutiye Belediyesi sınırları içinde ilan ve reklam vergisi beyanında bulunmayan birçok işyerinin bulunduğunu ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12 ile 16’ncı maddeleri uyarınca, belediye sınırları ve mücavir alanlarda gerçekleştirilen her türlü ilan ve reklam için vergi mükellefiyeti gerekmektedir. Ancak, denetim sonucunda 4.275 ruhsatlı işyerinden yalnızca 2.987’sinin ilan ve reklam vergisi beyannamesi verdiği tespit edilmiştir. Örneklem olarak seçilen 872 çevre temizlik vergisi mükellefinden 703’ünün vergi beyanında bulunmadığı anlaşılmıştır.

İlan ve reklam vergisi, belediyelerin önemli gelir kaynaklarından biridir ve bu verginin tahsilinde yaşanan eksiklikler, belediyenin mali durumunu olumsuz etkileyebilir. Kamu İdaresi, Erzurum Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından alınan bir karar gereği, genişliği 17 metre ve üzerindeki caddelerdeki işyerlerinin ilan ve reklam vergilerinin Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edildiğini belirtmiştir. Ancak, bu durum Yakutiye Belediyesi sorumluluğundaki cadde ve sokaklarda bulunan işyerlerinin mükellefiyetinin göz ardı edilmesine yol açmaktadır.

Sonuç olarak, Yakutiye Belediyesi sorumluluğundaki alanlarda ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti olan işyerleri için gerekli takip ve tahsilat işlemlerinin yapılması önem arz etmektedir. Bu, belediyenin gelir kaybını önlemek ve vergi mükellefiyetinin sağlanması açısından kritik bir adımdır.

BULGU: İlan ve Reklam Vergisi Beyannamesi Verilmeyen Çok Sayıda İşyerinin Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Yakutiye Belediyesi sınırlarında faaliyet gösteren ve mevzuat gereği ilan ve reklam vergisi alınması gereken yerlerin kullanıcılarının vergi mükellef listesi içinde bulunmadığı görülmüştür.
İlan ve reklam vergisine ilişkin hükümler, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12 ile 16’ncı maddelerinde düzenlenmiştir.
Buna göre verginin konusu belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklamlar olup mükellefi ise, yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişilerdir.
Vergi; ilan ve reklam işinin mükellefçe yapılması halinde bu işin yapılmasından önce mükellef tarafından, bu işi mutat meslek olarak ifa edenler tarafından yapılması halinde ise ilan ve reklam işini yapanlar tarafından, ilan veya reklamın yapıldığı ayı takip eden ayın 20 ‘nci günü akşamına kadar verilecek beyanname ile tarh ve tahakkuk ettirilir.
2022 yıl sonu itibarıyla toplam 4.275 adet ruhsatlı işyerinin ve 8.720 Çevre Temizlik Vergisi Mükellefinin bulunduğu ilçede İlan ve Reklam Vergisi beyannamesi verilen iş yeri sayısı ise 2.987 olarak görünmektedir.
8720 Çevre Temizlik Vergisi mükellefinin %10’u olan 872 tanesinin rastgele seçilmesi ile oluşturulan örneklem listesi üzerinden yapılan incelemede; bu işyerlerinden 13 tanesinin vergi kapsamına girmediği, 156 tanesinin vergi beyanında bulunduğu, kalan 703 tanesinin ise vergi kapsamına girmesine rağmen beyanda bulunmadığı ve kurum kayıtlarında mükellefiyetinin olmadığı görülmüştür. Buna göre örneklem listesindeki ilan ve reklam Vergisi mükellefiyet oranı %18 olarak görünmektedir.
İlan ve Reklam Vergisi belediyelerin önemli gelir kaynakları arasında yer almaktadır. Dolayısıyla bu verginin tahakkuk ve tahsilinde ortaya çıkacak eksiklikler kurumun önemli düzeyde gelirden yoksun kalmasına da neden olabileceği için vergi kapsamına giren her mükelleften verginin tahsilini sağlayacak tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Bulguda belirtilen husularla ilgili olarak Kamu İdaresi cevabında; Erzurum Büyükşehir Belediye Meclisince alnan bir karar gereği genişliği 17 metre ve üzerinde olan caddelerin sorumluluğunun Büyükşehir Belediyesine bırakıldığı ve bu nitelikteki caddelerde yer alan işyerlerine ait ilan ve reklam vergilerinin de Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edildiği belirtilmiş ve bu nedenle mükellef sayısının düşük olduğu ifade edilmiştir.
Erzurum Büyükşehir Belediye Meclisinde alınan karar gereği Genişliği 17 metre ve üzerinde olan caddelerdeki işyerleriyle ilgili olarak idarenin bir tasarrufu olamayacağından bu işyerleri için Yakutiye Belediyesinde mükellefiyet bulunmaması doğru görünmektedir. Ancak örneklem listesinde yer alan işyerleri, sadece Büyükşehir Belediyesi sorumlulunda bulunan caddelerdeki işyerlerinden ibaret olmayıp bu kapsama girmeyen ve Yakutiye Belediyesi sorumluluğunda kalan cadde ve sokaklardaki işyerleri de örneklem listesine dahildir. Dolayısıyla mükellefiyet tesis edilmeyen işyerlerinden bir kısmının da Yakutiye Belediyesi sorumluluğunda bulunan cadde ve sokaklardaki işyeri olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilan ve reklam vergisi mükellefi olması gereken ve Kurumun kendi sorumluluk alanına giren caddelerde bunan işyerleri için gerekli takip, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılması gerekmektedir.