İlan ve Reklam Vergisi Faaliyetlerinin ve Beyanlarının Kontrolüne Yönelik İşlemlerin Yapılmaması (Sayıştay)

BULGU: İlan ve Reklam Vergisi Faaliyetlerinin ve Beyanlarının Kontrolüne Yönelik İşlemlerin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Kurum gelir hesapları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; mükellefi veya vergi sorumlusu tarafından icra edilen ilan ve reklam faaliyetlerinin ve verilen İlan ve Reklam Vergisi beyannamelerinin doğruluğu ve tamlığına yönelik gerekli kontrollerin yapılmadığı görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12’nci maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklamın ilan ve reklam vergisine tabi olduğu, “Mükellef ve sorumlu” başlıklı 13’üncü maddesinde, ilan ve reklam vergisinin mükellefinin yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişi olduğu, ilan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenlerin başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Kanun’un “Verginin tarhı ve ödenmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde ise, vergiye tabi ilan ve reklamlarda, ilan ve reklam işinin mükellefçe yapılması halinde ilan veya reklam işinin yapılmasından önce mükellef tarafından, ilan ve reklam işinin bu işi mutad meslek olarak ifa edenler tarafından yapılması halinde ilan ve reklam işini yapanlarca ilan veya reklamın yapıldığı ayı takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerine, tarh ve tahakkuk ettirileceği hüküm altına alınmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23’üncü maddesinde; büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yollar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilân ve reklamların vergileri ile asma, tahsis ve bakım ücretlerinin Büyükşehir belediyesinin gelirleri arasında olduğu belirtilmiştir.

2464 sayılı Kanun’un “Vergi Usul Kanununun uygulanması” başlıklı 102’nci maddesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) belirtilen vergi inceleme yetkisi hariç olmak üzere belediye Gelir Şube Müdürü, Gelir Şube Müdürü olmayan yerlerde Belediye Hesap İşleri Müdürü, Hesap İşleri Müdürü olmayan yerlerde Muhasebecinin, Vergi Dairesi Müdürü sıfat ve yetkisini haiz olduğu; VUK’ta mahallin en büyük mal memuruna verilmiş görev ve yetkilerin, Belediye Gelirleri Kanunu uygulaması yönünden Belediye Başkanı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Bilindiği üzere, mükelleflerin ve sorumluların beyanlarının doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik müesseseler VUK’un 127 ile 152’nci maddeleri arasında düzenlenmiştir. Yoklama, vergi incelemesi, arama ve bilgi toplama şeklinde ifade edilen söz konusu dört müessese, gerek beyanların doğruluğu ve tamlığını gerekse vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği andan beyannamenin verildiği tarihe kadar geçen süreçteki tüm işlem ve mükellefiyetlerin yerine getirilmesini sağlayarak tespit etmek amacındadır. Vergi denetimine yönelik mekanizmalar anılan VUK hükümlerinden görüleceği üzere vergi incelemesinden ibaret değildir.

Yapılan incelemede;

a) Şehrin geneline yaygın şekilde bulunan ve Kurumdan kiralalan billboard, led ekran, megalight, raket, alınlık, clp, reklam kulesi, silindir kule alanlarında ilan ve reklam faaliyetiyle iştigal eden ve bu alanlardaki ticari faaliyetleri için 2020 yılından beri ilan ve reklam vergisi beyanı vermemiş kişiler hakkında beyana davet dışında yapılan bir işlem olmadığı,

b) 22.000 kişi kapasiteli Eryaman Stadının içinde yer alan ilan ve reklamlara ilişkin ilan ve reklam vergisinin mükellefleri ve sorumluları tarafından İdareye beyanname verilmediği, bu faaliyetlerin tespiti için yapılan yoklamada verginin mükellefinin tespit edilemediği fakat bu faaliyetlerin beyan edilip vergilendirilmesi adına vergi sorumlusuna başvurulmadığı ve burada yapılan ilan ve reklam faaliyetleri için ilan ve reklam vergisinden mahrum kalındığı,

İlan ve reklam vergisi beyanı olmayan bazı akaryakıt istasyonlarındaki ilan ve reklam faaliyetlerinin tespiti için herhangi bir çalışma yapılmadığı,

Yapılan inşaatlar dolayısıyla stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilen ve bilgileri Fen İşleri Daire Başkanlığında bulunan büyük şantiye alanlarındaki ilan ve reklam faaliyetleri için beyanname veren az sayıdaki firma dışında kalanlarda bu türden faaliyetlerin tespiti için herhangi bir çalışma yapılmadığı,

Elektrik direklerinde yapılan reklam faaliyetlerine ilişkin bu alanların işletmecisi ve verginin sorumlusu sıfatındaki kişinin beyannamelerinin yapılan işin gerçek durumunu yansıtıp yansıtmadığıyla ilgili ve yukarıda belirtilenler haricinde herhangi bir çalışma yapılmadığı,

ABB tarafından işletilen ilan ve reklam mecraları dışında kalan yetki ve sorumluluğu kendinde olan alanlardaki ilan ve reklam faaliyetlerinin tespiti, en azından önceki yıldan beyanı bulunup cari yılda beyanı bulunmayanların faaliyetlerinin tespiti için herhangi bir çalışma yapılmadığı

tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında; bulguda belirtilen hususlara ilişkin olarak tespit ve yoklama işlemlerine başlandığı/devam edildiği belirtilerek bu işlemlerin tamamlanmasını müteakip gerekli tarhiyat işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.

Bu itibarla, ABB’nin yetki ve sorumluluk alanında bulunan ilan ve reklam mecralarında icra edilen bu faaliyetlerden kaynaklı ilan ve reklam vergilerinin doğru ve tam olarak tahakkuk ve tahsiline yönelik kanunlarda verilen yetkilerin ve tüm veri toplama araçlarının kullanılması önem arz etmektedir.