|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, ilan ve reklam vergisi mükellefiyetlerinde önemli eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi, yetki alanında bulunan iş yerlerine ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis etmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12. maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda yapılan her türlü ilan ve reklamın vergilendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Aynı kanunun 13. maddesi, bu vergiyi yükümlü kılan gerçek ve tüzel kişileri tanımlamaktadır. Ayrıca, 15. maddede sabit ve ışıklı ilanların vergilendirilmesine dair tarifeler belirlenmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren 13.600 aktif iş yerinden yalnızca 2.794’ü ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis etmiştir. Bu durum, mükellefiyetin yetersiz olduğunu göstermektedir. Büyükşehir Belediyesi, kontrol işlemlerini sürdürmekte ancak mevcut mükellef sayısı, faal iş yerlerinin sayısıyla karşılaştırıldığında oldukça düşüktür. Bu bağlamda, vergi kaybını önlemek amacıyla ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin etkin bir şekilde tesis edilmesi için kapsamlı bir yoklama ve takip mekanizması oluşturulması gerekmektedir. Bu önlemler, vergi kaynağının daha verimli kullanılmasını sağlayacak ve kamu idaresinin gelirlerini artıracaktır. |
BULGU: İlan ve Reklam Vergisi Mükellefiyetlerinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve görev alanı içinde faaliyet gösteren iş yerlerine ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12’nci maddesine göre; belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklam, ilan ve reklam vergisine tabidir. Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise, ilan ve reklam vergisinin mükellefinin; yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dâhil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzelkişiler olduğu belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Tarife ve nispet” başlıklı 15’inci maddesinde; dükkân, ticari ve sınai müesseseler ile serbest meslek erbaplarınca çeşitli yerlere asılan ve takılan levha, yazı, resim gibi her çeşit sabit ilan ve reklamlar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilan ve reklamların metrekaresinden yıllık olarak alınabilecek taban ve tavan tutarlar belirlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Vergi ve harç tarifelerinin tespiti” başlıklı 96’ncı maddesinde; 15’inci maddede belirtilen vergi ve harç tarifelerinin Kanun’da belirlenen alt ve üst sınırları aşmamak üzere Cumhurbaşkanı tarafından tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri tarafından asılan tabela, levha, ışıklı tabela vb. aracılığıyla yapılan her çeşit ilan ve reklamlardan m2 başına Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen tutarda ilan ve reklam vergisi alınması gerekmektedir.
Bir önceki denetim döneminde Vergi Dairesi Başkanlığından temin edilen verilere göre belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısı 13.600’dür. Ancak 2024 yıl sonu itibarıyla ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilen iş yeri sayısının 2794 olduğu tespit edilmiştir. İlan ve reklam vergisi mükellefiyeti açısından, faal iş yeri sayısından Büyükşehir Belediyesinin yetki ve sorumluluğu altında bulunan iş yerleri çıkarıldığında dahi ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilen iş yeri sayısının çok düşük kalacağı açıktır. Kamu İdaresince, Büyükşehir Belediyesi yetki ve sorumluğundaki işyerleri sayısı düşülerek kalan mükellefler üzerinden kontrol işlemlerinin devam ettiği ifade edilmektedir.
Bu itibarla, vergi kaybına sebebiyet verilmemesini teminen; söz konusu vergi kaynağının daha verimli bir şekilde kullanılması ve bundan sonraki süreçte ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin sağlıklı bir şekilde tesis edilebilmesi için etkin bir yoklama ve takip mekanizması oluşturulması gerekmektedir.