|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyeleri’nde ilan ve reklam vergisi mükellefiyetlerinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12. maddesi gereğince, belediye sınırları ve mücavir alanlarda yapılan her türlü ilan ve reklam, vergiye tabidir. Aynı Kanun’un 13. maddesi, bu verginin mükelleflerini, yurt dışından gelen ilanlar da dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlamaktadır. Ayrıca, 15. maddede sabit ve ışıklı ilanlar için yıllık vergi tarifeleri belirlenmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren 13.600 iş yerinden yalnızca 927’sinin ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edildiği belirlenmiştir. Bu durum, faal iş yerleri arasında büyükşehir belediyesinin sorumluluğundaki işletmeler çıkarıldığında bile, mükellefiyet sayısının oldukça düşük kaldığını göstermektedir. İlan ve reklam vergisi gelirlerinin beklenenin çok altında olduğu, bu vergi kaynağının daha etkin bir şekilde yönetilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin sağlıklı bir şekilde tesis edilmesi için etkin bir yoklama ve takip mekanizması oluşturulması önem arz etmektedir. Bu sayede, vergi kaybının önlenmesi ve gelirlerin artırılması mümkün olacaktır. |
BULGU: İlan ve Reklam Vergisi Mükellefiyetlerinde Eksiklikler Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin yetki ve görev alanı içinde faaliyet gösteren iş yerlerine ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12’nci maddesine göre; belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklam, ilan ve reklam vergisine tabidir. Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise, ilan ve reklam vergisinin mükellefinin; yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dâhil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzelkişiler olduğu belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Tarife ve Nispet” başlıklı 15’inci maddesinde; dükkân, ticari ve sınai müesseseler ile serbest meslek erbaplarınca çeşitli yerlere asılan ve takılan levha, yazı, resim gibi her çeşit sabit ilan ve reklamlar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilan ve reklamların metrekaresinden yıllık olarak alınabilecek taban ve tavan tutarlar belirlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Vergi ve Harç Tarifelerinin Tespiti” başlıklı 96’ncı maddesinde; 15’inci maddede belirtilen vergi ve harç tarifelerinin Kanun’da belirlenen alt ve üst sınırları aşmamak üzere Cumhurbaşkanı tarafından tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri tarafından asılan tabela, levha, ışıklı tabela vb. aracılığıyla yapılan her çeşit ilan ve reklamlardan m2 başına Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen tutarda ilan ve reklam vergisi alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Vergi Dairesi Başkanlığından temin edilen verilere göre belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren 13.600 iş yerinin bulunduğu ancak ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilen 927 adet iş yerinin olduğu tespit edilmiştir. İlan ve reklam vergisi mükellefiyeti açısından, faal iş yeri sayısından Büyükşehir Belediyesinin yetki ve sorumluluğu altında bulunan iş yerleri çıkarıldığında dahi ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilen iş yeri sayısının çok düşük kalacağı anlaşılmaktadır.
İlan ve reklam vergisi gelirlerinin olması gerekenden çok daha düşük kaldığı, vergi kaybına sebebiyet verilmemesi noktasında söz konusu vergi kaynağının daha verimli bir şekilde kullanılması ve bundan sonraki süreçte ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin sağlıklı bir şekilde tesis edilebilmesi için etkin bir yoklama ve takip mekanizması oluşturulması gerekmektedir.