ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi’nde mesai dışında sunulan sağlık hizmetlerinden faydalanan bazı hastalardan hatalı faturalarla yersiz ilave ücret alındığını ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, öğretim üyeleri mesai saatleri dışında sundukları sağlık hizmetleri için ilave ücret talep edemezler. Ancak, hastalardan bu hizmetler için yersiz ücretler alınmış ve bu durum döner sermaye işletmesine gelir olarak kaydedilmiştir.

Yapılan incelemelerde, 2024 yılının ilk dokuz ayında, bazı kanser hastalarına ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetleri için hatalı faturalar düzenlendiği ve toplamda 1.390.754,00 TL yersiz ücret tahsil edildiği tespit edilmiştir. Bu süreçte, hastalardan alınan fazla ücretlerin bir kısmı, tedavi eden öğretim elemanlarına döner sermaye ek ödemesi olarak ödenmiştir.

Kamu idaresi, bu durumla ilgili olarak, yersiz ücret alınan hastalara geri ödeme yapılacağını ve ilgili hekimlerden alınan fazla ödemelerin iade işlemlerinin başlatılacağını belirtmiştir. Gelecekteki uygulamaların, mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi ve hastalardan ilave ücret alınmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: İlave Ücret Alınamayacak Sağlık Hizmeti Alan Muhtelif Hastalardan İlave Ücret Alınması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesinde mesai dışında sunulan ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerinden faydalanan bazı hastalardan hatalı faturalar düzenlenmek suretiyle yersiz ücret alındığı görülmüştür.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (h) fıkrasında; öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretlerin döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağı, bu tutardan ayrıca hazine payı kesintisinin ve aynı maddenin (b) fıkrası kapsamındaki kesintinin yapılmayacağı ve bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranının mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine her ay ayrıca ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

5510 sayılı Kanun’a dayanılarak yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin 1.9.3. maddesinde; bu maddede yer alan sağlık hizmetleri için hiçbir ilave ücret alınmayacağı belirtilmiş ve aynı maddenin (j) fıkrasında söz konusu Tebliğ eki EK- 2/G listesinde yer alan sağlık hizmetleri de bu kapsamda sayılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetleri karşılığında hastalardan ilave ücret adı altına bir ücret alınacağı ve alınan bu ücretlerin döner sermaye işletmesine gelir olarak kaydedileceği, tahsil edilen gelirin bir kısmının ücret olarak öğretim elemanlarına ödenebileceği, ancak mesai saatleri dışında tedavi gören hastaların Sağlık Uygulama Tebliği’nde belirtilen bazı sağlık hizmetlerinden ilave ücret ödemeden yararlanabilecekleri anlaşılmaktadır.

Sağlık Kurumuna başvuran hastaya ilişkin her türlü işlemin akış durumunu gösteren bilgiler ile teşhis ve tedaviye dair detaylı bilgilerin yer aldığı, Hastanenin merkezi otomasyon sisteminde, 2024 yılının ilk 9 ayında elde edilen gelirlerin incelenmesi sonucunda, mesai saatleri dışında tedavi gören bazı kanser hastalarına, Sağlık Uygulama Tebliği’nin eki EK2/G listesinde yer alan ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerinin hastalara fatura edildiği, hastalardan yersiz ilave ücret alındığı, hatalı şekilde alınan bu ücretlerin bir kısmının döner sermaye ek ödemesi şeklinde tedaviyi yapan öğretim elemanlarına ödendiği, bu şekilde hatalı uygulamaya maruz kalan 145 hastanın olduğu ve bunlardan yersiz olarak toplam 1.390.754,00 TL ilave ücret alındığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, tespit edilen ilave ücret alınmaması gereken hastalara ücretlerinin iadesi ve yersiz ödeme alan hekimlerden geri iade işlemlerinin yürütülmesi için ilgili birimlerden alınacak bilgiler doğrultusunda sürecin başlatılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak; bundan sonraki uygulamaların yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca hastalardan ilave ücret almadan gerçekleştirilmesi ile mevzuata aykırı şekilde 145 hastadan alınan toplamda 1.390.754,00 TL tutarındaki fazla ücretin, döner sermaye ek ödemesi yapılan öğretim elemanları ve hastane döner sermaye bütçesinden karşılanmak suretiyle ilgili hastalara iade edilmesi gerekmektedir.