|
ÖZET: İlbank A.Ş.’den alınan krediye ilişkin muhasebe kayıtlarında hatalar tespit edilmiştir. 25 Ocak 2019 tarihinde, ilçe genelindeki yolların parke ve bordür döşenmesi amacıyla 3.999.827,78 TL tutarında bir kredi kullanılmıştır. 31 Aralık 2024 itibarıyla, bu krediye dair anapara bakiyesi 886.911,77 TL olarak belirlenmişken, mali tablolarda 300 Banka Kredileri Hesabında 3.936.611,80 TL olarak görünmektedir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir kayıt işlemi sonucu ortaya çıkmıştır.
Yapılan incelemeler, 2019-2024 yılları arasında toplam 3.112.916,01 TL anapara geri ödemesi yapılmasına rağmen, bu tutarın büyük bir kısmının 630 Giderler Hesabına kaydedildiğini göstermektedir. Dolayısıyla, İlbank A.Ş.’ye olan kredi borcunun, mali tablolarda olması gereken tutardan 3.049.700,03 TL daha fazla gösterildiği anlaşılmaktadır. İdare, muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olduğunu belirtse de, düzeltme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunması için, muhasebe kayıtlarının ilgili yönetmeliklere uygun şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle, 300 Banka Kredileri Hesabındaki fazlalığın düzeltme kaydı ile giderilmesi ve kalan kredi anapara borcunun uygun hesaplarda izlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İlbank A.Ş.’den Kullanılan Kredinin Banka Kredileri Hesabındaki Bakiyesinin Hatalı Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İlçe genelindeki yollara parke ve bordür döşenmesi için 25.01.2019 tarihinde İlbank A.Ş.’den kullanılan 3.999.827,78 TL tutarındaki kredinin 31.12.2024 tarihli kurum mali tablolarında Banka Kredileri Hesabındaki bakiyesinin hatalı olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
“400 Banka kredileri hesabı” başlıklı 301’inci maddesinde, Banka Kredileri Hesabının; kurumun banka ve diğer finans kuruluşlarına olan vadesi bir yıldan fazla borçlarının izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 302’nci maddesinde; gerek İller Bankasından alınan gerekse diğer bankalardan alınan borç tutarlarından vadesi bir yıldan az olan tutarların 300 Banka Kredileri Hesabına, vadesi sonraki dönemleri ilgilendiren tutarların bu hesaba alacak, 102 Banka Hesabına veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği, İller Bankasının kurum adına yaptığı işlemlerden doğan alacaklarının bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedileceği, bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba borç, 300 Banka Kredileri Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıdaki hükümleri gereği; banka ve diğer finans kuruluşlarına vadesi bir yıldan fazla olan borçların 400 Banka Kredileri Hesabında, 400 Banka Kredileri Hesabında kayıtlı borç tutarlarından vadesi bir yılın altına inenlerin ise 300 Banka Kredileri Hesabına alınarak takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; ilçe genelindeki yollara parke ve bordür döşenmesi için 25.01.2019 tarihinde İlbank A.Ş.’den 3.999.827,78 TL tutarında, (7) yıl vadeli ve (84) eşit taksitli kredi kullanıldığı, 31.12.2024 tarihi itibarıyla krediye ilişkin 3.112.916,01 TL tutarında anapara ve 2.020.096,84 TL tutarında faiz ödemesinin yapıldığı görülmüş, aşağıdaki taksit tablosuna göre ise kredinin kalan anapara geri ödemesi 886.911,77 TL olmasına rağmen 31.12.2024 tarihli kurum bilançosu ve mizanındaki 300 Banka Kredileri Hesabında kredi anapara bakiyesinin 3.936.611,80 TL olarak gözüktüğü anlaşılmıştır.
Tablo 8: İlbank A.Ş. Kredi Geri Ödeme Tablosu
| Taksit No |
Ödeme Tarihi |
Taksit Kalan Tutar (TL) |
Ödenen Anapara Tutarı (TL) | Ödenen Faiz Tutarı (TL) |
Ödenen Toplam (Anapara + Faiz) Tutar (TL) |
Bakiye (TL) |
| 01.02.2019 | 844.071,39 | 6.257,26 | 11.674,44 | 17.931,70 | 844.071,39 | |
| 01.03.2019 | 2.832.192,78 | 21.383,25 | 31.641,17 | 53.024,42 | 2.832.192,78 | |
| 01.04.2019 | 2.810.577,88 | 21.614,90 | 30.682,08 | 52.296,98 | 2.810.577,88 | |
| 01.12.2024 | 886.911,77 | 63.216,03 | 10.293,05 | 73.509,08 | 886.911,77 | |
| Toplam Ödenen Tutar (TL) | Toplam Ödenen Tutar (TL) | Toplam Ödenen Tutar (TL) | 3.112.916,01 | 2.020.096,84 | 5.133.012,85 | |
| Taksit No |
Ödeme Tarihi |
Taksit Kalan Tutar (TL) |
Ödenecek Anapara Tutarı (TL) | Ödenecek Faiz Tutarı (TL) |
Ödenecek Toplam (Anapara + Faiz) Tutar (TL) |
Bakiye (TL) |
| 01.01.2025 | 823.010,90 | 63.900,87 | 9.608,21 | 73.509,08 | 823.010,90 | |
| 01.01.2026 | 0,00 | 72.721,40 | 787,81 | 73.509,21 | 0,00 | |
| Kalan Ödenecek Tutar (TL) | Kalan Ödenecek Tutar (TL) | Kalan Ödenecek Tutar (TL) | 886,911,77 | 68.706,40 | 955.618,17 | |
| Genel Toplam (TL) | Genel Toplam (TL) | Genel Toplam (TL) | 3.999.827,78 | 2.088.803,24 | 6.088.631,02 |
Yukarıdaki taksit tablosuna göre 31.12.2024 tarihi itibarıyla İlbank A.Ş.’den kullanılan kredinin 886.911,77 TL anapara bakiyesinin kaldığı anlaşılmakta olup 31.12.2024 tarihli kurum bilançosu ve mizanındaki 400 Banka Kredileri Hesabının bakiyesinin de bu bakiye olması gerekmektedir. 31.12.2024 tarihli kurum bilançosu ve mizanındaki 400 Banka Kredileri Hesabında herhangi bir bakiye bulunmamakta olup bu tarih itibarıyla İlbank A.Ş.’den kullanılan kredinin bakiyesinin ise 300 Banka Kredileri Hesabında 3.936.611,80 TL olarak kayıtlı olduğu görülmüştür. Bunun nedeninin ise; kullanılan krediye ilişkin olarak 2019 – 2024 yılları arasında gerçekleştirilen toplam 3.112.916,01 TL borç anapara geri ödemesinin 3.049.700,03 TL’sinin 630 Giderler Hesabına “Borç” kaydedilerek muhasebeleştirilmesi, 300 Banka Kredileri Hesabına “Borç” kaydı yapılarak hesapta kayıtlı kredi anapara bakiyesinden düşülmemesi olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla; idarenin İlbank A.Ş.’ye kalan kredi borcu mali tablolarında olması gerekenden 3.049.700,03 TL daha fazla tutarda kayıtlı olup, 300 Banka Kredileri Hesabında 3.936.611,80 TL ve 400 Banka Kredileri Hesabında da 886.911,77 TL tutarlarında hata meydana gelmiştir.
İdarece verilen cevapta, her ne kadar kredinin Banka Kredileri Hesabındaki bakiyesine ilişkin muhasebe kayıtlarının Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun şekilde yapıldığı ifade edilmişse de cevap eki muhasebe işlem fişi belgesinde herhangi bir düzeltme işleminin yapılmadığı görülmüştür.
Mali tabloların, düzenlendikleri tarih itibarıyla kurumun gerçek durumunu ortaya koyması, kullanıcılarına ve kamuoyuna doğru bilgi sunması gerekmektedir. Mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içermesinin sağlanması açısından da muhasebe kayıtlarının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması ve mali tablolara doğru şekilde yansıtılması şarttır. Bu nedenle, idarenin mali tablolarında 300 Banka Kredileri Hesabının bakiyesindeki 3.049.700,03 TL fazlalığın cari yıl içinde yapılacak düzeltme kaydı ile giderilmesi, kalan 886.911,77 TL tutarındaki kredi anapara borcunun ise vadesine göre 300/400 Banka Kredileri Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.