ÖZET: İlçe belediyeleri ve Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından Büyükşehir Belediyesine aktarılması gereken çevre temizlik vergisi paylarının zamanında tahsil edilmediği belirlenmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi gereğince, bu payların %20’sinin büyükşehir belediyesine aktarılması zorunludur. Söz konusu tutar, çöp imha tesislerinin işletimi için tahsilatın ardından ayın 20’sine kadar yatırılmalıdır. Ancak, Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi (MARSU) ile 10 ilçe belediyesi, toplamda 5.428.799,40 TL tutarındaki çevre temizlik vergisi payını 2024 yılı itibarıyla ödememiştir.

Bu durum, büyükşehir belediyesinin bütçesinde gelir kaybına yol açarak atık yönetimi ve çöp imha tesislerinin işletilmesinde aksamalara neden olabilir. Ayrıca, süresinde ödenmeyen tutarlar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde gecikme zammı uygulanması, ilgili idareler için ek mali yükler doğurabilir. Kamu idaresi, tahsilat işlemlerinin düzenli olarak yapıldığını belirtse de, ilçe belediyeleri ve su idaresinin zamanında ödemeleri sağlamak için etkili takip mekanizmaları oluşturması gerekmektedir. Geciken ödemelere karşı yasal işlemlerin başlatılması ve düzenli denetimlerin yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: İlçe Belediyeleri ile Su ve Kanalizasyon İdaresi Tarafından Büyükşehir Belediyesine Aktarılması Gereken Çevre Temizlik Vergisi Paylarının Tahsilatı İçin Gerekli İşlemlerin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İlçe belediyeleri ile su ve kanalizasyon idaresi tarafından, büyükşehir belediyesine aktarılması gereken çevre temizlik vergisi paylarının süresi içinde ödenmediği tespit edilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde, su ve kanalizasyon idareleri ile ilçe belediyelerinin tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin %20’sini büyükşehir belediyesine aktarması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu tutar, çöp imha tesislerinin kuruluş ve işletmelerinde kullanılmak üzere tahsilatı takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar büyükşehir belediyesi hesabına yatırılmalıdır.

Ayrıca, süresi içinde ödenmeyen tutarlar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında gecikme zammı uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (MARSU) ile 10 ilçe belediyesinin, büyükşehir belediyesine aktarması gereken toplam 5.428.799,40 TL çevre temizlik vergisi payının bulunduğu ve 2024 yılı sonu itibarıyla tahsil edilmediği tespit edilmiştir.

Büyükşehir belediyesine aktarılması gereken çevre temizlik vergisi paylarının tahsil edilmemesi, belediye bütçesinde gelir kaybına yol açarak çöp imha tesislerinin işletilmesi ve atık yönetimi hizmetlerinde aksamalara neden olabilecektir. Bu durum, çevre temizliği ve halk sağlığı açısından olumsuz sonuçlar doğurabilecektir. Ayrıca, geciken ödemeler nedeniyle 6183 sayılı Kanun kapsamında uygulanacak gecikme zamları, ilgili idareler için ek mali yük oluşturarak büyükşehir belediyesinin mali dengesini olumsuz etkileyebilecektir.

Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, Su ve kanalizasyon idaresi tarafından, büyükşehir belediyesine aktarılması gereken Çevre Temizlik Vergisi paylarının tahsilatına ilişkin gerekli muhasebe ve tahakkuk kayıtları düzenli olarak yapılmakta olup, tahsilatı ile ilgili ilgili idarenin borçları dolayısı ile tahsilat işlemi genellikle su faturalarına mahsup edilmekte olduğu, ilçe belediyelerindeki iş yerlerine ilişkin ÇTV payları için de gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.

İdarece, ilçe belediyeleri ile su ve kanalizasyon idaresi tarafından büyükşehir belediyesine aktarılması gereken çevre temizlik vergisi paylarının zamanında tahsilatının sağlaması gerekmektedir. Bu doğrultuda, ödemelerin süresi içinde yapılması için takip mekanizmaları oluşturulmalı, geciken ödemeler için 6183 sayılı Kanun kapsamında yasal işlemler başlatılmalı ve tahsilat süreci düzenli denetimlerle takip edilmelidir.