ÖZET: İlçe belediyelerinin su borçlarını ve gecikme faizlerini zamanında ödememesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Antalya ilindeki bazı ilçe belediyeleri, su kullanımlarına ilişkin borçlarını Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü’ne (ASAT) zamanında ödememiştir. Ayrıca, ASAT’ın bu durumla ilgili gerekli takip ve işlemleri gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddesi, bu tür ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda İller Bankası aracılığıyla alacaklı belediyeye aktarılması gerektiğini belirtmektedir.

Yapılan incelemeler, Antalya genelindeki ilçe belediyelerinin su bedellerini sürekli olarak geciktirdiğini ve borçlarının zamanla arttığını göstermektedir. Ayrıca, gecikme faizinin tahsilinden ilgili ilçe belediye başkanları ve muhasebe yetkilileri sorumlu tutulmaktadır. ASAT’ın, borçlarını ödemeyen belediyelerle ilgili gerekli işlemleri yapmadığı da raporda yer almaktadır. Kamu idaresi, tespit edilen sorunlarla ilgili gerekli adımların atılacağını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, ASAT’ın ilgili belediyelerden su bedellerinin tahsil edilmesi için gereken işlemleri tamamlaması büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem mali disiplinin sağlanması hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: İlçe Belediyeleri Tarafından Ödenmeyen Su Borçlarının ve Gecikme Faizinin Tahsil Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Antalya ilinde bulunan bazı ilçe belediyelerinin su kullanımlarından dolayı tahakkuk eden borçlarını Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğüne (ASAT) zamanında ödemediği ve idare tarafından gerekli takibin yapılmadığı görülmüştür.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinde;

Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe (…)(28) belediyeleri; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutar, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılır. (Değişik ikinci cümle: 21/4/2005-5335/28 md.) Gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili ilçe (,..)[29] belediye başkanı ve sayman şahsen sorumludur. Bu fıkra hükmü, ilçe (…)(28) belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı, bağlı kuruluş genel müdürleri ve saymanları hakkında da uygulanır.”

hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükmü değerlendirildiğinde; Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğüne (ASAT) su bedellerinin zamanında ödenmemesi durumunda Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğünün talebi üzerine ilgili belediye lehine İller Bankası hesabına aktarılacak Genel Bütçe Vergi Gelirleri payından kesilmesi gerekir. Ödenmeyen su faturalarına tahakkuk eden gecikme faizinden ilgili Belediye Başkanı ve muhasebe yetkilisinin sorumlu olduğu aynı zamanda İller bankasına bildirimi zamanında yapmayan Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürü ve muhasebe yetkilisinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; Antalya genelindeki ilçe belediyelerinin su bedellerini zamanında ödemediği ve su bedeli borçlarının yıllar itibariyle katlanarak devam ettiği tespit edilmiş olup ASAT tarafından da borcunu ödemeyen belediyeler için gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, ASAT tarafından gerekli işlemler tamamlanarak ilgili belediyelerden su bedellerinin tahsil edilmesi gerekmektedir.