|
ÖZET: Ankara il sınırları içinde yer alan taksi duraklarının bir kısmının ilçe belediyeleri tarafından kiralandığı tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesi, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve yetkilerini belirlemekte; bu kapsamda taksi duraklarının işletilmesi ve kiralanması yetkisi büyükşehir belediyelerine aittir. Ancak, Keçiören, Çankaya ve Altındağ gibi ilçe belediyeleri tarafından yapılan kiralama işlemleri, bu yasal düzenlemeye aykırılık taşımaktadır.
Ankara Umum Otomobilciler ve Şoförler Esnaf Odası ile yapılan görüşmeler sonucunda, Oda’ya bağlı 398 taksi durağından 13’ünün Altındağ, 28’inin Keçiören ve 82’sinin ise Çankaya Belediyesinden kiralandığı belirlenmiştir. Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından verilen taksi durak yerleri tespit yetkisi, büyükşehir belediyesi başkanının onayı ile yürürlüğe girmekte ve taksi duraklarının numarataj işlemleri de bu belediye tarafından gerçekleştirilmektedir. Ancak, ABB’nin bu süreçleri yeterince denetlememesi ve kiralama işlemlerinin ilçe belediyeleri tarafından yapılması, yasal bir sorun teşkil etmektedir. Bu durum, büyükşehir belediyesine tanınmış olan yetkilerin ihlaline yol açmakta ve hatalı uygulamaların derhal sonlandırılması gerekmektedir. Tüm taksi duraklarının konum ve envanter çalışmalarının ABB tarafından gerçekleştirilmesi, bu hizmetlerin etkin bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İlçe Belediyeleri Tarafından Taksi Durağı Kiralanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kurumun tasarrufu altında bulunan yerlerin incelenmesi sonucunda, Ankara ili sınırları içerisinde yer alan taksi duraklarından bir kısmının ABB yerine ilçe belediyeleri tarafından kiraya verildiği tespit edilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinde, büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları detaylı bir şekilde bentler halinde sayılmıştır. Söz konusu maddenin birinci fıkrasında büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları belirtilmiş, mezkur fıkranın (f) bendinde; taksi sayılarını belirleme, durak yerlerini tespit etme, işletme, işlettirme veya kiraya verme yetkisinin büyükşehir belediyelerinde olduğu hüküm altına alınmıştır.
Kurum taşınmaz kiralamaları, numarataj işlemleri ve Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararları üzerinde yapılan incelemelerde; Keçiören, Çankaya ve Altındağ gibi bazı ilçe belediye başkanlıkları tarafından taksi durağı kiralama işlemi yapıldığı görülmüştür.
Ankara Umum Otomobilciler ve Şoförler Esnaf Odası ile yapılan yazışmalar ile Odaya bağlı taksi durakları listesi temin edilmiş, söz konusu Oda tarafından idare edilen 398 adet taksi durağından 13 tanesinin Altındağ Belediyesinden, 28 tanesinin Keçiören Belediyesinden kiralandığı, 82 tanesi için ise Çankaya Belediyesine ecrimisil ödendiği görülmüştür.
5216 sayılı Kanun’un Ulaşım Hizmetleri başlıklı 9’uncu maddesi uyarınca büyükşehir belediyesine verilen taksi durak yerlerinin tespitine ilişkin yetki, ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılmakta ve bu merkez tarafından alınan kararlar büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girmektedir. Ayrıca taksi duraklarının numrataj işlemleri de ABB tarafından gerçekleştirilmektedir. Bir başka deyişle, cadde, sokak ayrımı olmaksızın Ankara il sınırları dahilinde kurulan tüm taksi duraklarından ABB haberdardır. Bir kaç cihetten haberdar olunan taksi durakları ile ilgili ruhsat ve denetleme işlemlerinin ABB tarafından sistematiğinin kurulmaması ve rutin denetimlerin gerçekleştirilmemesi ise kabul edilemez.
Ne var ki, UKOME kararıyla verilmiş yaklaşık 500 taksi durağı izni olmasına rağmen Kurum tarafından bunlardan sadece 259 tanesi için kiralama yapılmış, diğer taksi duraklarının önemli bir kısmının kiralama işlemleri ise ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususu iştirak edilmiş ve gerekli işlemlerin başlatıldığı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen 5216 sayılı Kanun’un ilgili maddesinde; taksi durak yerlerini tespit etme, işletme, işlettirme ve kiraya verme yetkisi açıkça büyükşehir belediyelerine tanınmıştır. İlçe belediyelerinin, münhasıran büyükşehir belediyesine tanınmış bir yetkiyi kullanması Kanun’a açık aykırılık oluşturmaktadır. Bu nedenle; hatalı uygulamanın vakit kaybetmeksizin sonlandırılması, il dahilinde bulunan tüm taksi duraklarının konum ve envanter çalışmalarının yapılarak ABB tarafından işletilmesi, işlettirilmesi veya kiraya verilmesi önem arz etmektedir.