İlçe Belediyelerinin Görev ve Yetkisi Alanında Bulunan Emlak Vergilerinin Tarh, Tahakkuk ve Tahsilat İşlemlerinin Büyükşehir Belediyesince Yapılması (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

BULGU: İlçe Belediyelerinin Görev ve Yetkisi Alanında Bulunan Emlak Vergilerinin Tarh, Tahakkuk ve Tahsilat İşlemlerinin Büyükşehir Belediyesince Yapılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanunu ve ikincil mevzuatı gereğince ilçe belediyeleri tarafından tarh, tahakkuk ve tahsilatı yapılması gereken Bina, Arsa ve Arazi Vergileri ile ilgili olarak Mardin Büyükşehir Belediyesi mali tablolarında ve gelir otomasyon programında yersiz tahakkukların bulunduğu görülmüştür.
1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun verginin tarh ve tahakkukunu düzenleyen ilgili maddelerinde; Bina, Arsa ve Arazi Vergilerinin “ilgili belediye” tarafından tarh ve tahakkuk ettirilip tahsil edileceği, 17 Sıra Nolu Emlak Vergisi Genel Tebliği’nin 3’üncü maddesinde de “Belediyeler” deyiminden, büyükşehirlerde ilçe belediyelerini, diğer il ve ilçelerde bu il ve ilçelerdeki belediyeleri, il ve ilçe merkezi olmayan yerlerde ise kasaba belediyelerinin anlaşılması gerektiği ifade edilmiştir. Buna göre; herhangi bir büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde Emlak Vergilerinin tarh, tahakkuk ve tahsilatı ile ilgili büyükşehir belediyeleri yetkili değildir. Yukarıda bahsedilen mevzuat gereği bu vergiler ilçe belediyelerin görev ve yetki alanındadır.
Mardin Büyükşehir Belediyesi mali tablolarında 31.12.2021 itibariyle Emlak Vergilerine ilişkin tahakkuk verileri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 8: Tahakkuk Eden Emlak Vergileri

Hesap Kodu / Adı Vergi Türü Toplam Tahakkuk (TL)
121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Bina Vergisi 193.260,15
222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli
Alacaklar		 Bina Vergisi 1.538.871,01
121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Arsa Vergisi 134.702,38
222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli
Alacaklar		 Arsa Vergisi 438.838,16
121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Arazi Vergisi 17.798,04
TOPLAM: TOPLAM: 2.323.469,74

Yapılan incelemede, yukarıda belirtilen mevzuat gereği Büyükşehir Belediyesi mali tablolarında ve gelir otomasyon sisteminde 10.924 adet sicile ait toplam 2.323.469,74 TL tutarında Emlak Vergisi tahakkukunun bulunduğu ve bunlarla ilgili yıl içinde 2.565,45 TL tahsilat yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir. Mardin Büyükşehir Belediyesi mali tablolarında ve gelir otomasyon sisteminde yer almaması gereken Emlak Vergilerine ilişkin tahakkuklar ile ilgili olarak, kullanılan gelir otomasyon programındaki mükellefiyet sicil bilgileri incelenmeli ve tespit edilenlerin gelir kaybına sebebiyet verilmemesi için ilgili ilçe belediyesine devredilmesi ve bu tahakkukların terkin edilmesi gerekmektedir.

ÖZET: Mardin Büyükşehir Belediyesi’nin mali tablolarında, 1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanunu’na aykırı olarak ilçe belediyeleri tarafından yapılması gereken emlak vergilerinin tarh, tahakkuk ve tahsilat işlemlerine dair yersiz tahakkuklar tespit edilmiştir. 2021 yılı itibarıyla toplam 2.323.469,74 TL tutarında emlak vergisi tahakkuku bulunmakta ve yıl içinde yalnızca 2.565,45 TL tahsilat yapılmıştır. Kamu idaresi, bu durumla ilgili gerekli çalışmaların başlatıldığını belirtmiş, tahakkukların ilçe belediyesine devredilmesi ve terkin edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.