|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 44’üncü maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda bulunan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, binaları kullananların mükellef olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımıyla başladığı vurgulanmaktadır. Kanun, özel işletmelere yönelik herhangi bir muafiyet öngörmemektedir.
Ayrıca, işyeri açma izni harcı ile ilgili 2464 sayılı Kanun’un 81’inci maddesi, belediye sınırları içinde işyeri açmanın bu harca tabi olduğunu ifade etmektedir. 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, belediyeleri ruhsatlandırma konusunda yetkili idare olarak tanımlamakta ve ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu belirtmektedir. Yapılan denetimlerde, bazı işyerleri için çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin oluşturulmadığı ve bu nedenle verginin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2464 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil etmekte ve idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Belediye sınırları içinde çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan işyerleri için mükellefiyetin tesis edilmemesi, önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: İlçe Sınırları İçinde Faaliyette Bulunan Bazı İşyerleri İçin Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyetinin Tesis Ettirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerlerinin bazılarının Çevre Temizlik Vergisi mükellefiyetinin bulunmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 44’üncü maddesinde;
“Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar çevre temizlik vergisine tabidir. Verginin mükellefi, binaları kullananlardır. Mükellefiyet binanın kullanımı ile başlar.” denilmektedir. Anılan Kanun’un mükerrer 44’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında da çevre temizlik vergisinde öngörülen muafiyetler düzenlenmiş, özel işletmelere ait herhangi bir muafiyet ya da istisnaya yer verilmemiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir. 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’te sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında belediyeler yetkili idare olarak tanımlanmış olup, söz konusu Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesi ile yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hüküm altına alınmıştır. 17.6.1989 tarih ve 20198 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 2’nci maddesinde ise özel mevzuatlarına tabi olarak faaliyetlerini yürüten ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyecek işyerleri ile ilgili muafiyetler belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde faal işyerlerinin bazılarına ilişkin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği ve bu işyerleri için çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan iş yerleri için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti oluşturulmaması 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na aykırılık teşkil etmekte, bu verginin takip, tahakkuk ve tahsilatına ilişkin eksiklikler de İdarenin gelir kaybına uğramasına neden olmaktadır.