|
ÖZET: İlçe şube müdürlüklerinde, muhasebe sistemine kaydedilmemiş depoların varlığı ve bu depolarda taşınırların bulunması tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bu ambarlarda yer alan taşınırların, İdare’nin taşınır otomasyon ve muhasebe kayıtlarında yer almadığı anlaşılmaktadır. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 1. maddesi, kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve yönetim hesabının verilmesi gibi konuları düzenlemektedir.
Yönetmelik, taşınırların kaydını ve çıkış işlemlerini belirli kurallar çerçevesinde tanımlamaktadır. Taşınırların, edinme şekline göre giriş ve çıkış kayıtlarının yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bazı taşınırların “koltuk altı ambar” olarak adlandırılan alt ambarlarda tutulduğu ve bu ambarlara ilişkin kayıtların yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Merkez ambardan bu ambarlara taşınırların çıkış işlemlerinin gerçekleştirilmeden giderleştirildiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, İdare’nin taşınırlarının tamamının taşınır sistemine kaydedilmesi zorunludur. Eğer alternatif malzeme stoklama alanları oluşturulmuşsa, bu depoların da ambar kodu alması ve Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde yönetilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İlçe Şube Müdürlüklerinde Taşınır Sistemine Kayıtlı Olmayan Depoların Olması ve Bu Depolarda Taşınır ve Muhasebe Sistemine Dahil Olmayan Taşınırların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin ilçe şube müdürlüklerinde muhasebe sistemine kayıtlı olmayan ve taşınırların muhafaza edildiği ambarların bulunduğu ve bu ambarlarda bulunan taşınırların İdare taşınır otomasyonunda ve muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1′ inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesi, merkez ve taşrada taşınır yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesi ve kamu idareleri arasında taşınırların geçici tahsisine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. denilmektedir.
İlgili Yönetmelik’in “Taşınırların kaydı” başlıklı 12′ nci maddesinde;
“(1) Taşınırlar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hâle geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hâllerinde çıkış kaydedilir.
Giriş ve çıkış kayıtları Varlık İşlem Fişine dayanılarak yapılır. Giriş ve çıkış kayıtlarında; a) Satın alma suretiyle edinme ve değer artırıcı değişiklik hâllerinde maliyet bedeli,
Bedelsiz devir, kullanılamaz hâle gelme, yok olma ve hurdaya ayrılma hâllerinde kayıtlı değeri,
Bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırlarda; bağış ve yardımda bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değer,
ç) İç imkânlarla üretim yoluyla edinilen taşınırlarda maliyet bedeli, maliyet bedelinin tespit edilemediği durumlarda değer tespit komisyonunca belirlenen değer,
Kazı veya müsadere yoluyla edinilen taşınırlarda değer tespit komisyonunca belirlenen değer,
Sanat eserlerinde sigorta değerleri veya takdir edilen değerleri, sigortalanmamaları veya değer takdir edilememesi durumunda ise iz bedeli, esas alınır.
Değer tespit komisyonu, harcama yetkilisinin onayı ile taşınır kayıt yetkilisinin ve işin uzmanının da katıldığı en az üç kişiden oluşturulur. Komisyon değer tespitinde ticaret odası, sanayi odası, borsa, meslek kuruluşları, ilgili diğer kuruluşlardan veya aynı nitelikteki taşınırı satın alan idarelerden ve fiyat araştırması sonuçlarından yararlanabilir.
Satın alma suretiyle edinilen taşınırların maliyet bedelinin tespitinde, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır. Faturada çeşitli taşınırlar için topluca gösterilmiş giderler olması durumunda, giderler taşınırların alış bedelleri ile orantılı olarak paylaştırılır. Taşınırlar faturada kayıtlara esas olacak şekilde çeşitleri itibarıyla ayrı ayrı gösterilir.” şeklinde hükümler mevcuttur.
Bu hükümler çerçevesinde İdarenin tüm taşınırlarının taşınır sistemine kayıtlı olması gerektiği belirtilerek kayıtların zamanı ve bedellerine ilişkin hükümler ilgili maddelerde detaylı olarak açıklanmıştır.
Ancak yerinde yapılan incelemelerde, taşınırların bir kısmının merkez ambarın altında “koltuk altı ambar” diye adlandırılan alt ambarlarda bulunduğu, bu ambarlara girş çıkış işlemlerinin yapılmadığı, merkez ambardan bu ambarlara giden taşınırların çıkış yapılarak giderleştirildiği tespit edilmiştir. Ayrıca bu ambarların muhasebe sistemine kayıtlı olmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, hem merkezde hem de ilçelerde İdare adına kayıtlı depoların dışında alternatif malzeme stoklama sahalarının oluşturulmaması, şayet bu ihtiyaç bir zorunluluktan kaynaklanıyorsa bu depolara da ambar kodu verilmesi ve bu taşınırların Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde kullanılması gerekmektedir.