BULGU: İlgililerine Ödenemeyen Yaşlı ve Engelli Aylıkları ile Doğum Yardımlarının Bütçe Emanetleri Hesabında İzlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında bağlanan yaşlı ve engelli aylıkları ile 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 4’üncü maddesine istinaden yapılan doğum yardımlarından ilgililerine ödenemeyen tutarların hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 241’inci maddesinde; 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş olup, 242’nci maddesinde; malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen bütçe emanetlerinin bütçeye gelir kaydedileceği, gelir kaydedilen tutarların ancak, mahkeme kararı üzerine ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 243’üncü maddesinde ise; dönem sonunda 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarların, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresinin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında bağlanan yaşlı ve engelli aylıkları ile 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 4’üncü maddesine istinaden yapılan doğum yardımlarından ilgililerine ödenemediği için geri dönen/iade edilen tutarların, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı yerine Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 262’nci maddesinde emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılması öngörülen 333 Emanetler Hesabı’nın 333.02.14 2022 sayılı Kanun Uyarınca Yapılan Ödemelerden Geri Dönen Tutarlar ile 333.02.21 İade Alınan Doğum Yardımı Ödemeleri yardımcı hesaplarında izlendiği tespit edilmiştir.
İlgililerine ödenemeyen yaşlı ve engelli aylıkları ile doğum yardımlarının hatalı muhasebeleştirilmesi Kamu İdaresi bilançosunda 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın 760.235.920,55 TL eksik, 333 Emanetler Hesabı’nın bu tutar kadar fazla görünmesine neden olmuştur.
Mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasını teminen yaşlı ve engelli aylıkları ile doğum yardımlarından ilgililerine ödenemeyen tutarların 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlenmesi, dönem sonunda sürelerin güncellenmesi amacıyla hesabın bölümlenmiş yardımcı hesapları arasında aktarma yapılması ve hesaba alındığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar ilgililerince talep edilmeyen tutarların da bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 2022 sayılı Kanun kapsamında bağlanan yaşlı ve engelli aylıkları ile doğum yardımlarının ödenemeyen tutarları hatalı bir şekilde muhasebeleştirilmiştir. Bu tutarların 320 Bütçe Emanetleri Hesabı yerine 333 Emanetler Hesabı’nda izlenmesi, Kamu İdaresi bilançosunda 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın 760.235.920,55 TL eksik görünmesine yol açmıştır. Mali tabloların güvenilirliği için, ödenemeyen tutarların doğru bir şekilde 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlenmesi ve gerekli güncellemelerin yapılması gerekmektedir.