BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabı Çıkışlarının Hatalı Yapılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Satın alınarak 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenen değerlerin tüketim suretiyle çıkışlarının en fazla üçer aylık dönemler itibarı ile yapılmadığı ve tüketilmediği halde çıkışları yapılan mal ve malzemelerin olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabını düzenleyen “Hesabın işleyişi” başlıklı 116’ncı maddesinde 150 Hesabına giriş kaydı yapılan mal ve malzemelerin muhasebe kayıtlarından hangi hallerde çıkarılacağı belirtilmiştir. Buna göre tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılanlar; yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelenler ile sayım sonucunda noksan olduğu anlaşılan malzemelerin kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.
Ayrıca 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde;
“Muhasebe kayıtlarında ‘150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı’nda izlenen tüketim malzemelerinin çıkışları için düzenlenen Taşınır İşlem Fişleri muhasebe birimine gönderilmez. Bunların yerine, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde üç aylık dönemler itibarıyla, diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede kullanılmış tüketim malzemelerinin taşınır II nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı
bir listesi, en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine gönderilir.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında yer alan mal ve malzemelerden, tüketim veya kullanım amacıyla belediyenin ilgili birimlerine verilenlerden, bu birimlerce dönem içinde en fazla üçer aylık süreler itibarıyla tüketilenlere ilişkin olarak çıkışların kaydedildiği onaylı listelerin düzenlenerek muhasebe birime gönderilmemesi nedeniyle muhasebe birimince söz konusu malzemelerin dönem içi tüketimlerine göre değil tamamının yılsonunda çıkışlarının yapılarak giderleştirildiği; dolayısıyla İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli verilerine göre yılsonu yapılan sayım sonucu toplam 3.622.176,04-TL tutarındaki mal ve malzemenin tüketilmediği halde muhasebe kayıtlarından silindiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, ilk madde ve malzemelerin anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak çıkış işlemlerinin yapılmaması nedeniyle Belediye Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile Muhasebe kayıtlarının yılsonu bakiyelerinde oluşan fark kadar 2021 yılı Bilançosunda 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı, Faaliyet Sonuçları Tablosunda da 630 Giderler Hesabı itibarıyla hataya neden olunmuştur.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı çıkışları hatalı yapılmıştır. Tüketim amacıyla ilgili birimlere verilen malzemelerin çıkışları, üç aylık dönemler itibarıyla kaydedilmemiştir. Bu durum, yılsonunda 3.622.176,04 TL tutarındaki malzemenin tüketilmediği halde muhasebe kayıtlarından silinmesine yol açmıştır. Sonuç olarak, bu hatalar, Belediye Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile muhasebe kayıtları arasında fark yaratmış ve 2021 yılı bilançosunda hatalara neden olmuştur.