ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında bazı ilk madde ve malzemelerin tüketildiği halde muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam ettiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 116. maddesi gereği, satın alınan tüketim malzemelerinin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmesi ve tüketilenlerin belirli bir süre içinde gider hesaplarına aktarılması zorunludur. Ancak yapılan incelemede, toplam 1.259.960,60 TL değerindeki malzemenin bu hesapta kalmaya devam ettiği belirlenmiştir.

İlgili mevzuat uyarınca, tüketim malzemelerinin tüketime sevk edildikçe 630 Giderler Hesabı altında yer alan 630.14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri alt kodu ile giderleştirilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığını ve 09.01.2023 tarihli muhasebe işlem fişleri ile tespit edilen hataların giderildiğini ifade etmiştir. Ancak, bu tür hataların önlenmesi için muhasebe süreçlerinin daha dikkatli bir şekilde yürütülmesi önem arz etmektedir.

BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabında İzlenen Tüketim Malzemelerinin Tüketime Sevk Edilmelerine Rağmen Giderleştirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi’nin 2022 yılı mali tabloları ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; Belediye’ye alınan bazı ilk madde ve malzemelerin tüketildiği halde muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 116’ncı maddesi uyarınca satın alınan tüketim malzemelerinin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmesi, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 30’uncu maddesinde de tüketilenlerin üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen dönemin son iş günü mesai bitimine kadar bu hesaptan çıkarılarak gider hesaplarına kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere toplamda 1.259.960,60 TL tutarında tüketim malzemesinin tüketildiği halde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’ndan çıkış yapılmadığı ve hesabın bu tutar kadar borç fazlası verdiği tespit edilmiştir.
Tablo 8: Tüketime Sevk Edilmelerine Rağmen Giderleştirilmeyen Taşınırlar

Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap
Kodu
Hesap Kodu Borç Kaydı Yapılan Tutar (TL) Tüketildiği Halde
Çıkış Kaydı
Yapılmayan Tutar (TL)
150 3 1 İlaçlar ve Farmakolojik Ürünler 1.074.705,00 876.663,75
150 10 3 Haşerelere Karşı Mücadele Ürünleri 76.720,00 76.720,00
150 12 10 Kaynak Malzemeleri 4.159,25 4.159,25
150 13 1 Makineler ve Aletler Grubu Yedek Parçaları 109.445,00 109.445,00
150 14 2 Minibüs, Kamyonet Lastikleri 30.826,32 22.434,16
150 14 3 Kamyon, Otobüs Lastikleri 317.892,00 139.919,40
150 14 4 Traktör ve İş Makinesi Lastikleri 17.343,64 10.299,04
150 17 1 Pompalar 20.320,00 20.320,00
Toplam Toplam Toplam Toplam 1.651.411,21 1.259.960,60

Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 09.01.2023 tarih ve 199, 200, 204, 205, 214, 221 ve 222 sayılı muhasebe işlem fişleri ile düzeltilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde; 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nda izlenmekte olan tüketim malzemelerinin, tüketime sevk edildikçe 630 Giderler Hesabı’nın Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’nda yer alan 630.14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri alt kodu kullanılmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmektedir.