|
ÖZET: Gemerek Belediyesi’nin mali tablolarında yapılan incelemeler, 2024 yılı için Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde önemli bulgular ortaya koymuştur. İlk madde ve malzeme hesabında takip edilmesi gereken tutarların, bu hesapta kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115’inci maddesi, bu hesabın edinilen varlıkların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 116’ncı maddeye göre, satın alınan veya üretilen ilk madde ve malzemelerin doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İnceleme sonuçlarına göre, Gemerek Belediyesi’nin 2024 yılı içerisinde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına yalnızca iki kayıt yaptığı, buna karşın 630.03 Giderler hesabına çok sayıda kayıt girişi yaptığı görülmüştür. Bu durum, satın alınan ilk madde ve malzemelerin 150 Hesabına borç kaydı yapılmadan, doğrudan 630 Giderler hesabına kaydedildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu uygulama taşınır malların mali tablolarda yanlış bir şekilde gösterilmesine yol açmaktadır. Kamu İdaresi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun kayıtların düzenleneceğini belirtmiş, belediyenin edinilen ilk madde ve malzemeleri 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında doğru bir şekilde takip etmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, mali raporlamaların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabında Takip Edilmesi Gereken Tutarların Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Gemerek Belediyesinin mali tabloları üzerinden yapılan incelemede, ilk madde ve malzeme hesabında takip edilmesi gereken tutarların bu hesapta takip edilmeden doğrudan giderleştirildiği anlaşılmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilk madde ve malzeme hesabının niteliğini anlatan 115’inci maddesinde;
“Bu hesap, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.”
Hesabın işleyişini anlatan 116’ncı maddesinde;
“a) Borç
1) Satın alınan veya üretilen ilk madde ve malzemeler bir taraftan maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemeler bu hesaba alacak, 630- Giderler hesabına borç kaydedilir…”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yönetmelikte belirtilen düzenlemeye göre, idarelerce tüketilmek üzere satın alınan ilk madde ve malzemelerin bu hesaba borç kaydedilmek suretiyle takip edilmesi, tüketildikten sonra ise gider kaydedilmek suretiyle 150 İlk Madde ve Malzeme hesabından çıkışının yapılması gerekmektedir.
Gemerek Belediyesinin mali tabloları üzerinden yapılan incelemede; 2024 yılı içerisinde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına yalnızca 2 adet kayıt yapıldığı, bununla birlikte 630.03 Giderler detay koduna çok sayıda kayıt yapıldığı görülmüştür. Buradan, Gemerek Belediyesince satın alınan ilk madde ve malzemelerin 150 Hesabına borç kaydı yapılmaksızın, fiilen tüketime sunulmadan doğrudan 630 Giderler hesabına kayıt yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum, taşınır malların mali tablolarda hatalı gösterilmesine sebebiyet vermektedir.
Kamu İdaresi cevabında; Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilk madde ve malzeme hesabının niteliğini anlatan 115’inci maddesine uygun olarak kayıtların düzenleneceği belirtilmiştir.
Belediye tarafından edinilen ilk madde ve malzemelerin, Yönetmelik’te belirtilen düzenlemelere uygun olarak 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında takibi sağlanmalıdır.