|
ÖZET: İlk madde ve malzeme hesabının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, ilk madde ve malzeme alımları 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesine rağmen, bu hesap üzerinden çıkış işlemleri yapılmamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115. maddesi, edinilen malzemelerin bu hesapta izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu durum, muhasebe tekniği açısından 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabının yalnızca borç kaydı ile çalışmasına neden olmaktadır.
Denetim sonucunda, idarenin bulguya ilişkin olarak, ilgili birimlere verilen veya kullanılan malzemelerin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına ise borç kaydedileceği belirtilmiştir. Bu uygulama, satın alınan malzemelerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Ancak, ilk madde ve malzeme alımlarının kaydedilmesinden sonra çıkış işlemlerinin yapılmaması, stok kontrolünü zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak, ilk madde ve malzemelerin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi sonrasında, tüketim için ilgili birimlere verilmesi durumunda gerekli muhasebe kayıtlarının yapılması kritik önem taşımaktadır. Bu süreç, malzeme yönetimi ve muhasebe işlemlerinin etkinliğini artıracaktır. |
BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İlk madde ve malzeme alımlarının 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedildikten sonra çıkışlarının yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115’inci maddesine göre, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Diğer bir ifade ile, aksi bir düzenleme yok ise; ilk madde ve malzemeler edinildiğinde bahsi geçen hesaba borç yazılmak suretiyle muhasebeleştirilecektir. Ayrıca, Yönetmelik’in 116’ncı maddesinde, tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç yazılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, ilk madde ve malzeme alımlarının 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydı yapıldıktan sonra kullanıldıkça çıkışlarının yapılmadığı, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabının muhasebe tekniği açısından sadece borç çalıştığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve müteakip uygulamalarda Belediye tarafından satın alındıktan sonra 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilen ilk madde ve malzemelerden tüketilmek amacıyla Belediyenin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına ise borç kaydı yapılmak suretiyle muhasebeleştirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, tüketilmek üzere satın alınan ilk madde ve malzemenin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydının yapılmasından sonra kullanıldıkça çıkışlarının yapılmaması muhasebe kayıtları üzerinde stok kontrolünü olanaksız hale getirmektedir. Satın alınan ilk madde ve malzeme öncelikle 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeli; sonrasında tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemeler için 150 No.lu hesaba alacak, 630- Giderler Hesabına borç kaydı yapılmalıdır.